Nieuwe IBO-regeling onder de loep

“Een individuele beroepsopleiding of IBO is voordelig voor werkgevers én voor werkzoekenden die hun kansen op een job willen vergroten”, zegt Mieke Demoen, vakexpert en sectoraccount retail bij VDAB.

“Tijdens een IBO leren cursisten op de werkvloer hoe hun toekomstige job eruitziet. Omdat ze nog niet alle benodigde vaardigheden hebben, betaalt de werkgever geen volledige loonkost. Na de opleidingsperiode volgt een vaste tewerkstelling met een contract van bepaalde of onbepaalde duur. Het systeem biedt veel voordelen en in 2026 voerde de regering nog enkele aanpassingen door om het nog aantrekkelijker te maken.” 

Door de beperking van de werkloosheidsuitkeringen in de tijd tikt de klok voor werkzoekenden, dus duurt een IBO voortaan maximaal zes maanden, inclusief verlengingen, ziekte- en vakantieperiodes. Maar dat hoort geen probleem te zijn volgens Mieke.

“Het gebeurt sowieso niet vaak dat een IBO langer duurt. In de retail ligt het gemiddelde rond drie maanden. Heb je al snel het gevoel dat er toch geen match is? Dan kan je de IBO in overleg met alle partijen in de eerste veertien dagen stopzetten.” 

De administratieve last voor zowel werkgevers als VDAB-bemiddelaars wordt verminderd. “Zo kunnen beide partijen zich meer focussen op de cursist”, zegt Mieke. Een voorbeeld is de rechtstreekse betaling van de werkgever aan de cursist in plaats van via de VDAB. Minder tussenstappen, dus minder tijdsverlies. “Bovendien is die manier van werken motiverend voor de werkzoekenden. Ze krijgen het gevoel al deel uit te maken van het team.” 

De IBO-premie is in tegenstelling tot vroeger gebaseerd op de verloning bij de werkgever, waarbij in de berekening rekening wordt gehouden met het vervangingsinkomen van de cursist. Samen met de VDAB-bemiddelaar wordt bepaald of de werkgever 70, 80, 90 of 100% van het loon betaalt, afhankelijk van de opleidingsbehoefte.

“Zelfs 100% is nog voordelig, omdat je geen RSZ betaalt”, benadrukt Mieke. Sinds januari zijn de verplaatsingskosten wel voor de rekening van de werkgever, niet meer voor VDAB. 

In sommige gevallen wordt een IBO zo goedkoper, in andere duurder. Maar een hogere vergoeding kan volgens Mieke net in het voordeel van de werkgever spelen. “Zelfs in economisch uitdagende tijden waarin het aantal vacatures daalt, blijft de war for talent woeden. De mogelijkheid tot een hogere vergoeding voor een gemotiveerde en getalenteerde medewerker is dan een troef.” 

“Een IBO-plus is voor werkzoekenden die extra ondersteuning nodig hebben, zoals mensen met een beperking of gedetineerden. Sinds januari horen langdurig werkzoekenden daar niet meer bij. Tijdens een IBO kan de cursist ook gratis taalondersteuning (IBO-T) krijgen. Een taalinstructeur loopt dan mee in de winkel, zodat de cursist de nodige woordenschat en typische klantengesprekken sneller onder de knie krijgt.” 

“Zoek niet altijd die witte raaf, maar sta open voor de juiste match op persoonlijk vlak”, adviseert Mieke. “Iemand kan precies de motivatie hebben die je zoekt, maar nog niet alle vaardigheden. Dankzij IBO leert je nieuwe teamlid in een opleiding op maat alles wat nodig is om succesvol te starten in je winkel.” 

Meer info over IBO vind je op https://werkgevers.vdab.be/ibo