Het plattekaaspleidooi

05/11/2026 2 min.

Regula Ysewijn is culinair historica, auteur en fotograaf met een passie voor de verhalen achter ons eten. Als jurylid van Bake Off Vlaanderen kent ze onze culinaire wereld als geen ander. Ze schrijft speciaal voor SuperMAG een reeks columns over 'ons eten' en de producten waar we dol op zijn. In haar eerste column houdt ze een pleidooi voor plattekaas.

Plattekaas: een product van bij ons dat we allemaal kennen, maar steeds minder op onze ontbijttafel zien staan. Ik leerde het kennen als kleuter, bij mijn neef en zijn vrouw. Ik was het oefenkind van de familie: voor ze zelf aan kinderen begonnen, mocht ik bij mijn nichten en neven eens een weekendje gaan logeren.

Aan de ontbijttafel trok de grote witte plastic pot mijn aandacht. Er werd glimmende witte kaas uit gelepeld, op een snede brood gesmeerd en afgewerkt met bruine suiker. Thuis aten we het nooit – mijn ouders waren geen fan – maar zo leerde ik plattekaas kennen.

Ook in het Belgische café heeft plattekaas traditie. Vooral in en rond Brussel worden boterhammen met plattekaas, radijs en lente-ui al generaties lang gegeten bij een geuze. En dan zijn er nog onze kaastaarten op basis van plattekaas, zoals de tarte au stofé.

De geschiedenis van plattekaas is nauw verbonden met onze melkvee-houderij. Vroeger was de productie ervan niet alleen een kwestie van smaak, maar ook van noodzaak. Verse melk was zonder koeling beperkt houdbaar. Plattekaas was een eenvoudige manier om ze te verwerken voor ze verloren ging.

Vandaag is er een ware skyrgekte. Maar ook magere plattekaas is eiwitrijk en kan relatief weinig vet bevatten. Bovendien bestaat het hier al veel langer dan de huidige hype rond skyr en Griekse yoghurt. Ook volle plattekaas verdient aandacht. Die heeft een rijkere, romigere smaak. Plattekaas is dan ook meer dan een ‘gezond ontbijtproduct’: het is een fantastisch lokaal ingrediënt.

Plattekaas is meer dan een ‘gezond ontbijtproduct’: het is een fantastisch lokaal ingrediënt.

What’s in a name

Vandaag vinden we in de supermarkt soms gemakkelijker kwark dan echte ‘plattekeis’. Zelfs Campina maakt zijn plattekaas niet langer in Rotselaar, maar in Frankrijk ‘naar Brabants recept’. Een product van hier dat steeds meer een product van elders wordt: het voelt toch een beetje vreemd.

Gelukkig maken verschillende Belgische zuivel- en kaasboerderijen opnieuw hun eigen plattekaas, nu de aandacht van de grote internationale merken meer naar skyr is verschoven. En terecht, want het lichtzure karakter van plattekaas is heerlijk bij het ontbijt, maakt pastasauzen en aardappelpuree fris en romig en leent zich uitstekend voor desserts.

Misschien moeten we plattekaas gewoon met een frisse blik leren bekijken. Niet als ouderwetse witte pot uit de koelkast, maar als een product met een lange traditie én veel culinaire mogelijkheden.

Regula Ysewijn, culinair historica, auteur en fotograaf