Dit zeggen de inspectieresultaten over voedselveiligheid

Volgens Buurtsuper.be verhoogt dit de druk op supermarkten en speciaalzaken om extra inspanningen te doen en te streven naar de validatie van hun autocontrolesysteem, aangezien zo’n ‘smiley’ de score ‘uitstekend’ oplevert. Buurtsuper.be-leden krijgen een gratis (na aftrek KMO-portefeuille) persoonlijke begeleiding van onze experten Veronique en Ann. Meer dan 80% van onze leden heeft ondertussen de ‘smiley’ behaald en geniet dus van een imagoboost in hun plaatselijke gemeente.

Wie vandaag een broodje koopt of op restaurant gaat, kan sinds begin november het rapport van de voedselinspectie raadplegen via een nieuwe tool. Het Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) heeft de kaarten op tafel gelegd. Voor meer dan 120.000 Belgische horecazaken, grootkeukens, snackbars en winkels is de score raadpleegbaar in de ‘Food Hygiene Rating’ (FHR).

Met deze nieuwe zoekmachine wil het FAVV meer transparantie bieden en het vertrouwen in de Belgische voedselketen versterken. Consumenten kunnen op een eenvoudige manier de inspectieresultaten raadplegen van voedingszaken die hun producten rechtstreeks aan de man brengen. “Voedselveiligheid begint bij toegankelijke informatie voor iedereen”, zei Christine Romeyns, gedelegeerd bestuurder van het FAVV, bij de lancering van de tool.

Net zoals Het Nieuwsblad een paar weken geleden, kregen ook de lezers van Het Laatste Nieuws een inkijk in de achterliggende data van deze zoekmotor en onderzochten ze de scores van ruim 50.000 zaken in Vlaanderen.

Door de zaken die geen recente inspectie over de vloer kregen uit de resultaten te filteren, komen we uit op ruim 37.000 bedrijven op het Vlaamse grondgebied. Daarvan lopen de resultaten uiteen: om en bij de 2.200 zaken kregen het label ‘te verbeteren’, met het bijhorende proces-verbaal in de bus.

Dat betekent dat er bij een hercontrole nog steeds tekortkomingen waren. 97 ondernemers waren nog in afwachting van zo’n hercontrole. Wanneer de inspecteur precies langskomt, weten de uitbaters niet. “Maar hoe ernstiger de gebreken, hoe sneller we terugkomen”, legt FAVV-woordvoerder Hélène Bonte uit.

De overtredingen die een proces-verbaal kunnen opleveren, zijn onder meer onduidelijkheid over allergeneninformatie, vuile werkvlakken, ontbrekende voorzieningen om handen te wassen of — in het geval van bijvoorbeeld een slager — winkels die vergeten de verplichte labotests voor gehakt en vleesbereidingen te bezorgen. Dat laatste moet namelijk elk jaar in een laboratorium onderzocht worden om na te gaan of het veilig is. Uit het FAVV-jaarverslag blijkt dat één op de drie winkels (31,4%) dit in 2024 vergeten was of niet had uitgevoerd.

“Het merendeel van de vaststellingen vormt geen onmiddellijke bedreiging voor de voedselveiligheid: de meest genomen maatregel door het FAVV is een waarschuwing”, stelt Bonte gerust. “Gaat het wel om acute problemen voor de volksgezondheid, dan hebben die een direct gevolg, zoals een tijdelijke sluiting.” Dat is bijvoorbeeld het geval wanneer er ongedierte door de keuken loopt, vervaldata overschreden zijn of bij ernstige gebrekkige hygiëne van het personeel. “Het is vaak een combinatie van ernstige inbreuken”, aldus de woordvoerder. Volgens het FAVV-jaarverslag moesten 467 bedrijven in 2024 tijdelijk hun deuren sluiten.

Verder zijn er ook nog de labels ‘voldoende’ (0,8%), ‘goed’ (32,3%) en ‘zeer goed’ (54,5%). De meerderheid van de kleinhandels in levensmiddelen, horeca en grootkeukens bevindt zich dus in de middenmoot.

Aan de andere kant van het spectrum vinden we de 2.300 Vlaamse ondernemers die beloond worden met het hoogst mogelijke FAVV-kwaliteitslabel of score (‘uitstekend’) en een ‘smiley’. 6,2% speelt mee in de Vlaamse topliga.

Wie in de database zoekt naar de zogenaamde smiley, zal die vooral bij “supermarkten” terugvinden. De zelfstandige supermarkten die lid zijn van Buurtsuper.be genieten een gratis begeleiding op de winkelvloer en in het atelier en kunnen daarnaast elke werkdag terecht bij de Buurtsuper.be-experten voor advies. Ook speciaalzaken zoals slagers, bakkers, traiteurs, kaas- en viswinkels kunnen bij Buurtsuper.be terecht voor deze belangrijke dienstverlening.

De experten maken gebruik van door de overheid goedgekeurde aparte sectorgidsen en praktische handleidingen met concrete richtlijnen voor supermarkten en speciaalzaken. Zij doen de aanvraag voor labo-analyses voor producten zoals gehakt en/of houdbaarheidstesten, bieden extra begeleiding rond etikettering, enzovoort. Voor zaakvoerders is deze begeleiding belangrijk, aangezien Buurtsuper.be — in tegenstelling tot andere instanties — de spreekwoordelijke lat legt op wat wettelijk voorzien is. Dus niet hoger.
Veronique Bert van Buurtsuper.be hierover:

“Het is beter dat we focussen op de prioriteiten dan bijkomende regels op te leggen die geen meerwaarde bieden voor de voedselveiligheid. Het moet voor de zaakvoerder en zijn medewerkers praktisch haalbaar blijven. We doen veel inspanningen in het raadgevend comité en in tal van werkgroepen van het FAVV om het agentschap aan te zetten tot haalbare hygiënenormen. Dan is het ook belangrijk dat we via franchise- of andere centrales geen normen opleggen die zelfs de wet niet voorziet.”