Vooral twintigers stuwen aantal burn-outs naar recordhoogte

03/06/2025 5 min.

Personeel

Steeds meer jongeren onder 30 jaar vallen uit met een burn-out of een depressie. Dat is onhoudbaar, schrijft De Tijd. De kosten voor ziekteverzekering lopen op tot 2 miljard euro voor alle leeftijdsgroepen.

De krapte op de arbeidsmarkt verhoogt ook de werkdruk op de werknemers. 'Psychologische problemen zijn gelukkig bespreekbaar geworden, maar als de nodige bijstand niet voor beterschap zorgt, dan wordt de vlucht naar de ziekenkas de gemakkelijkste uitweg', volgens Professor Godderis van de KUL. 'Voor kantoorjobs geeft het thuiswerken dan weer aanleiding tot minder sociaal contact en vereenzaming. Tot slot zijn de verwachtingen van jongeren bij aanvang van hun loopbaan te hoog gespannen. Er is nood om de feedbackcultuur verder te ontwikkelen.'

Lees het volledige artikel onder de kader.

De Motivatiecodex

Ook Luc Ardies bespreekt de problematiek in zijn nieuwste boek 'De Motivatiecodex': “Werkgevers in de retail klagen steen en been over deze problematiek. Het lijkt wel een vicieuze cirkel: als ’s morgens medewerkers zich ziekmelden, dan moeten de overblijvende collega’s de extra werkdruk opvangen. Gelukkig speelt het gebrek aan contact met collega’s, in tegenstelling tot een kantoorbaan waar thuiswerk blijkbaar aanleiding geeft tot sociaal isolement, allerminst in de retail."

"Jongeren kiezen doorgaans voor een job in de retail omdat ze graag in contact komen met andere mensen. Maar niet alleen het klantencontact, ook een goede verstandhouding tussen collega’s onderling is daarom cruciaal voor winkelmedewerkers. Een optimale groepsdynamiek of toffe werksfeer vormt daarom, nog meer dan in andere sectoren, een extra aandachtspunt voor de retail."

"Tot slot dienen we de klassieke evaluatiegesprekken in vraag te stellen. In welke mate dragen ze bij tot een optimale verstandhouding tussen leidinggevenden en medewerkers? Alternatieve feedbackgesprekken bieden meer garanties tot een openhartig gesprek waar je als werkgever veel meer kan uithalen om mensen gemotiveerd en betrokken te houden.”

Meer weten? Bestel 'De Motivatiecodex' via deze link.

In één jaar tijd is de groep twintigers die niet kunnen werken door een burn-out of een depressie gestegen met meer dan een vijfde (+21,6%). In deze leeftijdscategorie is de toename veel groter dan bij de dertigers (+16,2%), de veertigers (+7,6%), de vijftigers (+5,6%) en de zestigers (+10,5%). Dat blijkt uit de nieuwste gegevens van het Rijksinstituut voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (RIZIV) over arbeidsongeschiktheid van langer dan een jaar.

Het is voor het eerst dat het probleem zo sterk toeneemt in de jongste leeftijdsgroep. Tot nu toe was de stijging steevast het grootst bij de 60-plussers. Gestuwd door de jongeren bereikte het totale aantal mensen die al een jaar niet kunnen werken door een burn-out of een depressie een nieuw record in België.

Van de 526.507 mensen die eind 2023 op invaliditeit stonden, was bijna 38 procent arbeidsongeschikt door een psychische stoornis. Van hen leed bijna 70 procent aan een burn- out of een depressie, goed voor 137.454 mensen. Dat is een stijging met 44 procent in vijf jaar tijd. Bij de zelfstandigen was de toename in die periode het grootst: het aantal langdurig zieken met depressie of burn-out ging met bijna 70 procent omhoog. Bij de werknemers en de werkzoekenden ging het om een stijging met 43 procent.

In absolute aantallen is het probleem het grootst bij de vijftigers: daar waren eind 2023 ruim 50.300 mensen al langer dan een jaar buiten strijd door een van beide psychische aandoeningen - goed voor ruim een op de drie van het totale aantal langdurig zieken wegens depressie of burn-out. Bij de min-30-jarigen ging het om 4.614 personen. Ook een record: de uitgaven voor uitkeringen. In 2023 gaf België meer dan 2 miljard euro uit aan uitkeringen voor arbeidsongeschiktheid langer dan een jaar veroorzaakt door depressie of burn- out. Dat is een stijging van meer dan 15 procent in één jaar en van meer dan 74 procent sinds 2018.

Arbeidskrapte verhoogt werkdruk op personeel

De redenen waarom jonge mensen almaar vaker thuiszitten met depressies en burn-outs zijn divers. ‘Voor een deel speelt de arbeidsmarktkrapte’, zegt Lode Godderis, hoogleraar arbeidsgeneeskunde aan de KU Leuven. In veel sectoren is de druk op het personeel hoog. ‘Daardoor zien veel mensen, ook jongeren, werk als iets negatiefs, ervaren ze stress en gooien ze de handdoek. Bovendien zijn veel jonge mensen nog niet zo lang op een werkvloer aanwezig, waardoor collegialiteit minder speelt. Ze hebben er dus minder problemen mee dat ze het de collega’s nóg moeilijker maken door hun vertrek.’

Een tweede verklaring ligt bij het deels doorbroken taboe: psychische stoornissen zijn de jongste jaren bespreekbaarder geworden. ‘Een goede zaak, al kan het daar niet eindigen’, vindt Godderis. ‘Louter je problemen benoemen en klaar: dat kan eigenlijk niet. Alleen is de vlucht naar de ziekenkas nu de makkelijkste uitweg die vaak gekozen wordt - en dat is onhoudbaar. Werknemers en werkgevers moeten samen op zoek gaan naar een oplossing, door bijvoorbeeld de baan anders te organiseren of een betere feedbackcultuur uit te bouwen.’

Tot slot lijken de verwachtingen over een carrière opgeschoven. ‘Jonge mensen willen een zeer goed startersloon, goede uren én een ambitieus takenpakket. Soms lijken ze wat vergeten dat iedereen onder aan de ladder moet beginnen en zijn strepen moet verdienen door te knokken’, zegt Godderis.

Bron: De Tijd