Hoe halen we 80% werkzaamheidsgraad?

Regering-De Wever mikt op een werkzaamheidsgraad van 80 %. Maar volgens Koen Algoed, topman van het Vlaams departement Begroting, is dat onhaalbaar, zo stond vanmorgen in De Standaard te lezen. 

De federale regering hoopt dat het optrekken van de werkzaamheidsgraad tot 80 % tegen het einde van de bestuursperiode bijna 7,9 miljard euro aan terugverdieneffect oplevert. Hoe meer mensen aan de slag hoe meer belastinginkomsten en minder uitkeringen. Tot nu toe heeft de regering-De Wever wel nog geen inzage gegeven in de berekening achter die 7,9 miljard euro.

Die doelstelling omschrijft Koen Algoed, secretaris-generaal van het Vlaamse departement Finan­ciën en Begroting en tevens onderzoeker aan de KU Leuven, als een “fata morgana”.

De vooruitzichten van het Federaal Planbureau stellen dat bij een ongewijzigd beleid de werkzaamheidsgraad tegen 2029 zou toenemen tot 74,1 % in 2029. Om een werkzaamheidsgraad van 80 % te halen zou in 2029 iets meer dan 5,4 miljoen mensen (20-64 jaar) aan de slag moeten zijn, tegenover 4,89 miljoen in 2024, of een verschil van meer dan een half miljoen mensen.

Het Federaal Planbureau gaat echter uit van een stijging met net geen 117.000 mensen. De maatregelen van de regering-De Wever zouden dus bijna 400.000 mensen extra naar een baan moeten leiden om de doelstelling te halen. Als alle werklozen zouden werken, zou de werkzaamheidsgraad klimmen tot 76,1 %. Zonder niet-actieven te activeren is de 80 % dus met andere woorden onhaalbaar.

Een belangrijke groep van niet-actieven - die ook niet in de VDAB-statistieken kunnen worden opgenomen - zijn de zogenaamde NEET-jongeren (not in education, employment or training). Dit zijn jongeren tussen 15 en 24 jaar die geen opleiding volgden, geen regulier noch buiten regulier onderwijs volgen en niet aan het werk zijn.

Die jongeren blijven onder de radar van instellingen die ondersteuning en hulp bieden bij onderwijs, welzijn en werk. Zij zijn voor alle duidelijkheid niet de jongeren in (jeugd)werkloosheid, die wél gekend zijn bij de VDAB en daardoor gepaste ondersteuning genieten. NEET-jongeren zijn een kwetsbare groep omdat ze doorgaans een geaccidenteerde schoolcarrière achter de rug hebben die hun zelfvertrouwen zodanig heeft aangetast dat ze niet langer geloven in een slaagkans op de arbeidsmarkt.

Sectoren die jonge mensen zonder diploma en zonder beroepservaring, toch een kans bieden, daar waar ze elders geen zicht hebben op een job, zoals de kleinhandel, lijken ons dé sectoren waar de regering interessante tewerkstellingsmaatregelen zou kunnen voor voorzien. Het lijkt ons dan ook zinvoller om een gericht in plaats van generiek ondersteuningsbeleid te ontwikkelen teneinde de werkzaamheidsgraad op te krikken.