Btw-chaos rond afhaalmaaltijden in de supermarkt

Wat voorafging: om de begroting met 222 miljoen euro extra te kunnen spijzen, besliste de federale regering eind november om de btw op afhaalmaaltijden op te trekken van 6 naar 12 procent. Dat zorgde onder meer bij afhaalchinezen, bezorgplatformen en frituristen voor de nodige beroering. Hun klanten zullen dit vanaf 1 maart 2026 — zodra de verhoging ingaat — onvermijdelijk voelen. Voor een pakje friet met mayonaise dat nu aan het oude btw-tarief nog 5 euro kost, zal je vanaf dan minstens 5,28 euro moeten betalen. Idem voor een pizza van 14 euro, die dan opslaat naar 14,79 euro.

“Terwijl een buurtsuper of warenhuis toch ook meeneemgerechten verkoopt?”, weerklonk de teneur.

Dus trok de regering eerder deze week ook de supermarktsector mee in het btw-bad. En dat door het begrip ‘afhaalmaaltijd’ verder te omlijnen. Daarbij gaat het enkel om maaltijden die meteen ‘klaar zijn voor consumptie’, zonder dat de consument zelf nog verdere handelingen hoeft te verrichten, behalve opwarmen, snijden of portioneren. Als bijkomend criterium koppelde de regering daar bovendien een ‘houdbaarheidsdatum van twee dagen’ aan. Tot afgrijzen van de oppositie. Zowel Vincent Van Quickenborne (Open Vld) als Raoul Hedebouw (PVDA) noemt het kafkaiaans dat op een diepvriespizza slechts 6 procent btw wordt geheven en op een verse schijf 12 procent.

Al gaat die pizzavergelijking voor een supermarkt niet helemaal op. “Want ook onze verse pizza’s zijn langer dan twee dagen houdbaar en dus lijkt het daar bij 6 procent btw te blijven”, stelt supermarktuitbater Dirk Claeys (58). Hij staat al decennialang aan het hoofd van een goed draaiende zelfstandige Spar-winkel in het Oost-Vlaamse Drongen, waarbij traiteurgerechten zo’n 10 procent van de totale verkoop uitmaken. Volgens de regeringsbeslissing lijken die dus allemaal in aanmerking te komen voor een verhoogd btw-tarief.

“Maar in de praktijk lijkt het maar om een beperkt aantal producten te gaan, zoals sushi — en al zeker de varianten met rauwe vis.” Andere voorbeelden zijn kip aan ’t spit, verse broodjes, bepaalde slaatjes met vinaigrette en steak tartaar. Die zijn nooit langer dan twee dagen houdbaar en vallen dus zeker onder het btw-tarief van 12 procent.

Als de regering een langere lijst had verwacht, lijkt ze ietwat bedrogen uit te komen. “Want zoals dat in de meeste warenhuizen gebeurt, verpakken wij maaltijden die we in onze eigen keuken bereiden onder een gasatmosfeer. Zo blijven ook die perfect een week houdbaar.” Idem met vacuümverpakte salades, fruitpotjes en zelfs wraps. Doorgaans blijven die minstens vijf dagen houdbaar en vallen ze dus buiten het btw-tarief van 12 procent. Net als de maaltijdboxen — van bijvoorbeeld HelloFresh — of de samengestelde verspakketten in de supermarkt. Ook die vergen nog heel wat kuis-, snij- en kookwerk en blijven dus onder 6 procent btw vallen.

Wat niet wegneemt dat een supermarktuitbater als Dirk Claeys met heel wat vragen blijft zitten. “We hebben ook een aparte slagerij in onze winkel, die bijvoorbeeld onverpakte tomaat farci (met gehakt gevulde tomaat, red.), gekruide fricandon en worstenbroodjes verkoopt. Ook onverpakt zijn die langer dan twee dagen houdbaar, maar zal de overheid dat zo zien? Of moeten we op die tomaat farci plots 12 procent btw heffen? Of neem nu sushi die enkel uit groenten bestaat — en dus zonder rauwe vis is gemaakt. Die heeft een houdbaarheidsduur van drie dagen. Wordt daar rekening mee gehouden?”

En dan zijn er nog de versproducten die hun houdbaarheidsdatum naderen en in de snelverkoop worden gezet. “Met een korting en dus een nieuw prijsetiket erop”, knikt Claeys. “Meestal gaat het dan om producten die nog hooguit één dag houdbaar zijn. Moet daar dan ineens 12 procent btw op worden verrekend? Wat toch vreemd zou zijn: 6 procent btw als het pas in de rekken is gelegd, 12 procent als het bijna vervallen is. Zo’n plotse verandering kan je ook niet zomaar in het kassasysteem invoeren. Dan zou de kassierster haar rekenmachine moeten bovenhalen en het manueel uitrekenen. Echt praktisch is dat natuurlijk niet.”

Niet alleen in de supermarktsector, ook bij cateraars blijft de onduidelijkheid groot. “Het is een wirwar geworden”, stelt een van hen. “Wordt een van onze verse maaltijden dezelfde dag bij een klant aan huis geleverd, dan betaalt die 12 procent btw. Maar krijgt diezelfde maaltijd een vacuümverpakking, dan blijft het bij 6 procent.”

Bij vakvereniging Buurtsuper.be roept men de regering-De Wever dan ook op om snel duidelijkheid te scheppen. “Het mag duidelijk zijn dat supermarktuitbaters nog met heel wat vragen zitten”, stelt Luc Ardies van Buurtsuper.be. “Hopelijk komen de definitieve wetteksten er snel aan en zorgen die voor de nodige duidelijkheid. Zo niet pleiten we ervoor om 1 maart 2026 als startdatum voor het nieuwe btw-tarief te herzien en een overgangsperiode in te lassen.”

Ook Horeca Vlaanderen pleit voor meer duidelijkheid. “Al had deze hele discussie probleemloos vermeden kunnen worden door unisono voor een btw van 9 procent te gaan, waarvoor wij al van in het begin vragende partij zijn”, aldus CEO Matthias De Caluwé.

Bron: Het Laatste Nieuws