Rentabiliteitsanalyse zelfstandige supermarkten toont financiële kwetsbaarheid

Een ratioanalyse wijst uit dat de helft van de zelfstandige supermarkten in 2024 een hogere nettowinst kende dan de voorbije twee jaar, maar dat die nog altijd amper € 100.000 bedraagt. Bijna 18% van de zelfstandige supermarkten is verlieslatend. De liquiditeit bedraagt 119,72% (120%-200% is ‘gezond’) en de solvabiliteit slechts 28,21% (norm is 40%). De sector blijft hierdoor gevoelig voor veranderingen in interne of externe factoren. Eén van de grote effecten op de winstgevendheid in de supermarktsector blijkt de personeelskost te zijn. Die vertegenwoordigt voor de helft van de supermarkten meer dan 62% van de brutomarge.

De huidige financiële realiteit van zelfstandige supermarkten laat nauwelijks een lineaire verhoging van de loonkost toe. Substantiële verschillen in schaal, brutomarge en kostendynamiek tussen geïntegreerde ketens en zelfstandige ondernemingen rechtvaardigen een gedifferentieerd systeem onder de vorm van verschillende paritaire comités. Een zogenaamd ‘gelijk speelveld’ op papier kan leiden tot een ongelijk effect in de praktijk, omdat de omstandigheden fundamenteel verschillend zijn.

Internationale ketens hebben, in tegenstelling tot zelfstandige supermarkten, toegang tot kapitaal van het moederbedrijf. Zo maakte Lidl bekend dat het moederbedrijf Schwarz Gruppe om strategische redenen de verliezen op de Belgische markt systematisch bijpast (marktaanwezigheid, schaalvoordelen …). Bij Aldi boekte de holding in 2024 een omzet van 266 miljoen euro met een bedrijfs- of operationele winst van ‘slechts’ 2,3 miljoen euro (cf. mediaan zelfstandige supermarkten = < € 100.000), maar uiteindelijk een nettoresultaat van 129 miljoen euro door financiële opbrengsten.

Carrefour slaagt erin een sociaal akkoord te bereiken met de vakbonden, waardoor zondagsopening wél rendabel wordt. Colruyt heeft een gelijkaardig akkoord bereikt voor haar eigen Okay-buurtsupermarkten en kocht de Delitraiteur-winkels, waardoor ze veel ruimere openingsuren kan realiseren dan binnen de supermarktsector.

Luc Ardies van Buurtsuper.be: “Ketens hebben geen ‘harmonisering’ van de paritaire comités nodig om meer flexibiliteit te verkrijgen via sector- en ondernemingsonderhandelingen. Los hiervan kunnen Colruyt, Lidl en Aldi verliezen accepteren als onderdeel van een destructieve langetermijnstrategie waarbij ze marktaandeel winnen ten koste van kleinschalige zelfstandige bedrijven die wél operationeel winstgevend moeten zijn.”