Rendabiliteitsanalyse legt supermarktsector van 2025 bloot

Elk jaar laat Buurtsuper.be een rendabiliteitsanalyse uitvoeren bij zelfstandige supermarkten in Vlaanderen. Voor de editie van aanslagjaar 2025 werden 458 balansen onderzocht, goed voor ongeveer een derde tot de helft van de volledige sector. De analyse werd uitgevoerd door dr. Nicholas Vergeylen van Serunt BV op basis van gepubliceerde jaarrekeningen. Het onderzoek brengt in kaart hoe financieel gezond de sector vandaag is en welke uitdagingen het zwaarst doorwegen.

De algemene conclusie? De operationele druk blijft toenemen. Kosten voor personeel, energie, huur en diensten zitten nog steeds in stijgende lijn. Er is wel een lichte verbetering zichtbaar in zowel bruto- als nettomarges tegenover vorig jaar, maar voor veel ondernemers blijft het verschil beperkt.

Bij 18 procent van de winkels zit de rendabiliteit nog altijd rond of onder de kritische grens. Bovendien heeft de helft van de onderzochte ondernemingen minder dan 29 procent eigen vermogen, terwijl experts 30 tot 40 procent als gezond beschouwen.

Het aantal bedrijven met een negatief eigen vermogen stijgt bovendien naar 8,95 procent. Dat maakt veel zelfstandige supermarkten kwetsbaar wanneer onverwachte kosten opduiken.Opvallend is wel dat het aantal verlieslatende bedrijven daalt. In 2025 maakte 17,69 procent van de winkels verlies, tegenover meer dan 28 procent in 2023. Dat toont dat zelfstandigen verbeteren ten opzichte van de crisisjaren, al blijft het moeilijk om voldoende reserves op te bouwen.

De personeelskost blijft daarbij de belangrijkste factor. Voor de helft van de sector gaat meer dan 62 procent van de brutomarge naar lonen. Dat cijfer ligt iets lager dan de voorbije jaren, maar blijft bijzonder voelbaar.

De analyse toont ook hoe gevoelig supermarkten zijn voor extra loonstijgingen: bij een stijging van de personeelskost met amper vijf procent zou ongeveer een kwart van de ondernemingen verlieslatend worden. Bij een stijging van dertig procent loopt dat zelfs op tot de helft van de sector.

Momenteel zijn buurtsupers onderverdeeld in twee paritaire comités met verschillende loon- en arbeidsvoorwaarden: PC202.01 en PC201, afhankelijk van het aantal werknemers. Voorstanders van harmonisering willen die verschillen wegwerken. Voor zelfstandige retailers zou dat echter hogere loonkosten betekenen, terwijl zij niet kunnen terugvallen op de financiële buffer van een moederbedrijf, zoals grote ketens dat wel kunnen.

Volgens de studie is zo’n hervorming alleen haalbaar als daar hogere marges of meer commerciële vrijheid tegenover staan.

Toch draait het verhaal niet alleen om kosten en druk. De analyse toont ook grote verschillen tussen winkels binnen dezelfde franchiseformules, zoals Albert Heijn, Delhaize, Carrefour of Retail Partners Colruyt Group. Sommige winkels presteren sterk, terwijl andere het moeilijk hebben.

Dat wijst volgens de onderzoekers op het blijvende belang van ondernemerschap. Hoe je je winkel runt, hoe efficiënt je werkt en hoe je je personeel inzet, blijft bepalend voor succes.