Buurtsuper.be waarschuwt voor nadelen van ratrace

Minister Beenders kondigt onderzoek aan naar promoacties bij Albert Heijn en Colruyt: “Iedereen moet een eerlijke kans krijgen”

De grootschalige bonusacties van Albert Heijn en Colruyt leidden tot lege rekken en overvolle winkelkarren. “Een nefaste evolutie”, zegt Unizo. Minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) kondigt een onderzoek aan.

“De acties van afgelopen week verliepen niet overal zoals het hoort”, zegt minister van Consumentenbescherming Rob Beenders (Vooruit) over de promoties bij Albert Heijn en Colruyt, waar een week lang de formule ‘2+5 gratis’ gold op een aantal producten. Die actie bleek een groot succes, lege winkelrekken tot gevolg. Dat is ook Beenders niet ontgaan. “Sommige promoties waren slecht beheerd: lege rekken, onduidelijke voorwaarden en ongelijke toegang tot aanbiedingen. Dat schaadt niet alleen de consument, maar ook kleinere zelfstandigen die niet kunnen concurreren”, aldus de minister. “De Economische Inspectie zal daarom nagaan of verdere stappen genomen kunnen worden.” Volgens minister Beenders kunnen promoties nuttig zijn voor de koopkracht, “maar dan wel alleen als iedereen een eerlijke kans krijgt en alle spelers volgens dezelfde regels werken. Consumenten hebben recht op duidelijke, eerlijke en haalbare kortingen. En ondernemers verdienen een markt waarin succes niet afhangt van schaalvoordeel, maar van fair play”. Hij wijst erop dat er al strikte regels voor promoties bestaan: “Het verbod op lokvogelreclame (waarbij klanten worden gelokt met aantrekkelijke promoties die niet in voorraad zijn), misleidende communicatie en verkoop met verlies, is bedoeld om consumenten te beschermen én eerlijke concurrentie te waarborgen. Die regels gelden voor iedereen.”

Iedereen verliest
Buurtsuper, de organisatie van zelfstandige supermarkten binnen Unizo, vindt dat de huidige regels niet volstaan. De organisatie pleit voor strengere beperkingen op extreme promoties, zoals die sinds 2019 in Frankrijk gelden. Daar mogen promoties op voedingsproducten maximaal 34 procent korting bieden, waardoor acties zoals ‘1+1 gratis’ verboden zijn. Wat er afgelopen week gebeurde noemt de organisatie ”een ratrace naar de laagste prijzen”. “Op het eerste gezicht lijkt dat voordelig voor de consument, maar in werkelijkheid is het een nefaste evolutie”, zegt gedelegeerd bestuurder Luc Ardies. Volgens Ardies verliezen uiteindelijk alle spelers in deze strijd. “Eerst lijden de kleinere ketens onder de kortingsdruk, maar op termijn verdampen ook de marges van de grote supermarkten. Leefbare winstmarges worden steeds moeilijker, terwijl de sector tegelijk moet investeren in de energietransitie.”

Kwaliteitsverlies
Ook leveranciers voelen de druk. Zij moeten vaak meebetalen aan promoties, wat leidt tot besparingen op productie en personeel. “Dat zet de 530.000 jobs in de groot- en detailhandel onder druk, met risico op banenverlies en slechtere loonvoorwaarden.” En hoewel consumenten op korte termijn profiteren van stuntprijzen, is dat volgens Buurtsuper een schijnvoordeel. “De ratrace leidt onvermijdelijk tot kwaliteitserosie”, besluit Ardies. “Uiteindelijk betaalt iedereen de prijs. Iedereen verliest bij de ratrace om de laagste prijs.”

Albert Heijn laat weten dat de actie binnen de geldende regels verliep. “Wij zetten ons in voor de koopkracht van onze klanten”, zegt woordvoerder Ann Maes. “Al veertien jaar organiseren we promoties, maar zulke uitzonderlijke acties zijn alleen mogelijk dankzij een nauwe samenwerking tussen Albert Heijn en onze leveranciers.”

Minister Beenders kondigt onderzoek aan naar 2+5-gratisacties in supermarkten

De Economische Inspectie is een vooronderzoek gestart naar de 2+5-gratisactie bij de supermarktketens Albert Heijn en Colruyt. 'Er is een vermoeden van lokvogelreclame en verkoop met verlies.'

Bij Albert Heijn en Colruyt gold op een aantal producten een week lang de formule 2+5 gratis. De Nederlandse supermarktketen introduceerde de ongeziene bonusactie en Colruyt volgde, ook al deed dat de Belgische groep pijn met druk op de winstmarges. Consumenten trokken echter volop naar de winkels, om met een fikse korting zeven pakken tortilla’s of wc-blokjes in te slaan. De acties liepen echter niet overal zoals het hoort, stelde minister van Consumentenzaken Rob Beenders (Vooruit) vast. Hij is niet te spreken over de stunt en kondigt een onderzoek aan. 'De Economische Inspectie zal nagaan of verdere stappen genomen kunnen worden', zegt hij in Het Belang van Limburg. Zijn kabinet benadrukt dat het om een vooronderzoek gaat. Pas als de inspectie vindt dat er voldoende aanwijzingen zijn van onwettigheden komt er een écht onderzoek. 'De vermoedens zijn dat het om lokvogelreclame gaat, waarbij mensen naar de winkel worden gelokt met een promo die er niet is', zegt de woordvoerder. Beenders wijst daarvoor op het beheer van de promoties: 'Lege rekken, onduidelijke voorwaarden en ongelijke toegang tot aanbiedingen. Dat schaadt niet alleen de consument, maar ook kleinere zelfstandigen die niet kunnen concurreren.'

Buurtsuper, de organisatie van zelfstandige supermarkten binnen Unizo, bevestigt dat. De organisatie pleit voor strengere beperkingen op promoties, zoals die sinds 2019 in Frankrijk gelden. Daar mogen promoties op voeding maximaal 34  procent korting bieden, waardoor acties zoals ‘1+1 gratis’ verboden zijn.

Verkopen met verlies
Een andere kwestie die de inspectie bekijkt, is verkopen met verlies. Dat is in België meestal verboden. Albert Heijn wordt daar al langer van beticht, maar ontkent. 'Wij zijn een grote keten en kunnen voordelig inkopen bij onze leveranciers', klonk het vorige week. Ketens mogen producten wél met verlies verkopen als ze reageren op acties van concurrenten.

2+5 gratuits” : une promo sous enquête

Le ministre Vooruit Rob Beenders veut vérifier la légalité des rabais.

Pendant une semaine, les clients d’Albert Heijn et de Colruyt ont pu se ruer sur des promotions qu’ils n’ont pas l’habitude de voir : “2+ 5 gratuits”, soit sept produits pour le prix de deux. L’annonce a fait son effet étant donné que les rayons des produits concernés se vidaient à vue d’œil. De quoi alerter le ministre de la Protection des consommateurs, Rob Beenders (Vooruit), qui a demandé à l’Inspection économique d’ouvrir une enquête, selon Het Belang van Limburg. “Certaines promotions ont été mal gérées : rayons vides, conditions floues et accès inégal aux offres. Cela nuit non seulement aux consommateurs, mais aussi aux petits indépendants qui ne peuvent pas rivaliser.”

Concurrence déloyale ?
L’enquête devra déterminer si les deux géants ont respecté les règles en matière de promotions. En Belgique, la vente à perte est interdite, tout comme les pratiques de leurre, qui consistent à attirer le client alors que les stocks ne sont pas suffisants pour répondre à la demande.

Du côté d’Albert Heijn, on assure avoir agi dans les clous. “Nous nous engageons pour le pouvoir d’achat de nos clients” , a réagi la porte-parole Ann Maes, soulignant que ces actions étaient rendues possibles grâce à une “étroite collaboration avec nos fournisseurs” . À savoir qu’après la promo d’Albert Heijn, Colruyt a emboîté le pas à la chaîne néerlandaise (dans les magasins en Flandre uniquement). Pour Rob Beenders, il ne s’agit donc pas seulement de défendre les consommateurs, mais aussi la concurrence loyale. “Les promotions peuvent être utiles pour le pouvoir d’achat, mais seulement si tout le monde a une chance équitable et si tous les acteurs respectent les mêmes règles.”

Un encadrement plus strict
Les campagnes comme celle-ci mettraient sous pression l’ensemble du secteur, dénoncent les représentants des supermarchés indépendants Unizo et Buurtsuper. Selon eux, ces pratiques créent une spirale dangereuse. Les grandes chaînes peuvent négocier des prix cassés que les petits commerces ne pourront jamais suivre. “À première vue, cela semble avantageux pour le consommateur, mais en réalité, c’est une évolution néfaste” , insiste Luc Ardies, administrateur délégué de Buurtsuper. Les organisations plaident donc pour un encadrement plus strict, à l’image de la France, où la loi limite les réductions sur l’alimentaire à 34 %. En attendant les résultats de l’enquête, Rob Beenders calme le jeu. Les rabais ne sont pas le problème, estime-t-il, à condition qu’ils soient équitables.

Robin Gille