AI-geletterdheid verplicht vanaf 2025

19/08/2025 2 min.

Trends & innovaties

Vanaf 2 februari 2025 moeten werkgevers zorgen dat hun medewerkers – en iedereen die namens de organisatie AI-systemen gebruikt of beheert – voldoende AI-geletterd zijn. Dat is een verplichting vanuit de nieuwe Europese AI-verordening.

Volgens de de Europese verordening artificiële intelligentie (AI-verordening) zijn werkgevers vanaf 2 februari 2025 verplicht om maatregelen te nemen die zorgen voor een voldoende hoog niveau van AI-geletterdheid bij hun werknemers en andere personen die namens de organisatie AI-systemen beheren en gebruiken.

Op vraag van UNIZO analyseerde het Kenniscentrum Data & Maatschappij in welke mate er al richtlijnen, minimumvereisten of best practices bestaan voor ondernemingen om te voldoen aan deze verplichting. Daaruit blijkt dat er momenteel nog weinig concreet houvast is.

Een samenvatting van de analyse vind je hieronder.

Concreet: wat is er verplicht?

Naast werknemers vallen ook aannemers, dienstverleners en cliënten onder de verplichting wanneer ze voor de organisatie een AI-systeem gebruiken.
Er is geen strikte of vaste minimumgrens voor ondernemingen, het nodige niveau van AI-geletterdheid is afhankelijk van de specifieke organisatie.
Wel moet
- (I) in ieder geval algemene kennis over AI worden ontwikkeld in de organisatie
- en (ii) moet voor het vereiste kennisniveau rekening gehouden worden met de aard van de organisatie (aanbieder of gebruiker), de risico's van het systeem, de kennis van gebruikers en de context waarin het systeem gebruik zal worden.
Verdergaan op enkel de gebruiksaanwijzing van het AI-systeem zal in de meeste gevallen niet volstaan om aan de verplichting te voldoen. De verplichting vereist trainingen en begeleiding op basis van de bovenstaande criteria. De details van de training kunnen verschillen op basis van de noden en het niveau van kennis van de werknemers en andere personen.
Organisaties moeten hun naleving van de verplichting intern documenteren.
Publieke afdwinging van deze en andere verplichtingen onder de AI Act gaat van start vanaf 2 augustus 2026. Private afdwinging naar nationaal recht (bv. een schadeclaim op basis van niet-naleving) is nu reeds mogelijk.
De Europese Commissie plant verder deze verplichting te verduidelijken via voorbeelden, webinars en de Q&A. Er zijn geen bijkomende specifieke Europese richtlijnen gepland.

Een mogelijke bron van best practices is deze database rond AI-geletterdheid. De Europese Commissie verzamelt hierin bestaande initiatieven van bedrijven, zonder evenwel te bevestigen dat deze voldoende zijn. Naast grote bedrijven zoals Booking.com zijn hierin ook verschillende micro- en KMO's terug te vinden. Uit het document blijkt dat deze bedrijven voornamelijk inzetten op scans van AI-systemen in hun organisatie, het ontwikkelen van informatiedocumenten en het organiseren van trainingen afgestemd op de noden van hun werknemers of staf.