Voorlopig geen algemeen verbod op plastic zakjes

Om de hoeveelheid zwerfvuil terug te dringen, keurde de Europese Unie in de lente van 2019 de richtlijn rond SUP of Single-Use Plastic goed. Die verbiedt een reeks kunststofproducten voor eenmalig gebruik. Het gaat om plastic bestek, borden, rietjes, roerstaafjes, wattenstaafjes en ballonnenstokjes, en om drank- en voedselverpakkingen uit piepschuim.

Het PS-wetsvoorstel wou de Europese SUP-richtlijn verruimen naar plastic wegwerpzakjes voor eenmalig gebruik. Begin juli vorig jaar keurden Groen, Ecolo, Vooruit, PS, PVDA/PTB en MR dit wetsvoorstel in de Kamercommissie goed. N-VA en Open Vld stemden tegen, CD&V onthield zich. Maar negen maanden later is dit wetsvoorstel nog altijd niet op de agenda van de plenaire vergadering geraakt. De wet zou normaal op 3 juli van dit jaar in werking treden.

Om het dossier te ontmijnen, splitst de regering het nu op in twee luiken.

Over die SUP-richtlijn zijn alle meerderheidspartijen het eens: die zal voor 3 juli via een Koninklijk Besluit in Belgisch recht worden omgezet.

Over het tweede luik, het PS-wetsvoorstel om ook plastic wegwerpzakjes te verbieden, is er binnen de regering geen consensus. Met name Open Vld is een fervente tegenstander. Om de omzetting van de Europese richtlijn tegen 3 juli niet in het gedrang te brengen, wordt het PS-voorstel ervan losgekoppeld.

De federale regering kan via de zogenaamde ‘productnormenwet’ bepaalde producten, zoals in dit geval plastic zakjes, verbieden, maar het afvalbeleid is in principe een bevoegdheid van de deelstaten. OVAM is trouwens in opdracht van Vlaams Minister van Omgeving Zuhal Demir (N-VA) een evaluatie aan het maken over de verdeling van plastic zakjes.

In Vlaanderen geldt al een verbod op het gratis uitdelen van lichte plastic draagtassen aan de winkelkassa. Zeer dunne zakjes zoals voor de verpakking van groenten en fruit mogen voorlopig nog wel, omdat alternatieven als papieren wegwerpzakken niet beter scoren op milieuvlak. In vele buurtsupermarkten wordt geëxperimenteerd met netjes voor de AGF-stand of andere alternatieven.