Een hond is meer dan een metgezel: het is een vriend met wie je lief en leed deelt. Maar sommige baasjes hebben een héél hechte band met hun viervoeter. Omdat die speciaal is opgeleid om een handje – euh, pootje – toe te steken bij dagelijkse handelingen, bijvoorbeeld. Assistentiehonden hebben een intensieve training gevolgd bij een geattesteerd opleidingscentrum en krijgen met een officiële CELMA-erkenning onbeperkte toegang tot openbare ruimtes. Van de bus of trein tot restaurants en ... de buurtsuper.
Op de foto: Stéphanie Standaert van Proxy Lembeke met Yason en baasje Chris.
“’Assistentiehonden’ is een overkoepelende term voor honden die mensen met een zorgvraag ondersteunen. Blindengeleidehonden zijn het meest gekend, maar ook mensen met een motorische beperking kunnen baat hebben bij een hulphond, bijvoorbeeld om voorwerpen op te rapen en deuren te openen. Autismehonden ondersteunen dan weer personen met ASS en meldhonden zijn van cruciaal belang bij epilepsie of diabetes”, vertelt Sandra Demeester. Ze is algemeen directeur bij Hachiko, een vzw die verschillende soorten assistentiehonden opleidt.
Niet elke hond is geschikt om zo’n assistentietaak op te nemen. “Daar gaat een intensief traject aan vooraf”, legt Sandra uit. “Na een eerste screening groeit de pup op in een gastgezin, waar die basisvaardigheden leert en went aan reële situaties. Wie zich daartoe geroepen voelt, mag zich trouwens altijd melden!"
"Na ongeveer anderhalf jaar komen de honden bij Hachiko op ‘kot’: van maandag tot vrijdag zijn ze fulltime in opleiding bij onze trainers. Zodra de hond daar klaar voor is, wordt die gekoppeld aan een toekomstig baasje. Ook zij krijgen eerst een grondige screening, volgen een theoretische en praktische opleiding én doorlopen een proefperiode. Na de definitieve plaatsing volgt Hachiko het duo levenslang op.”
Voor mensen met een zorgvraag is een assistentiehond een noodzakelijk hulpmiddel om zelfstandig te functioneren. Net zoals een rolstoel of blindenstok. Ze komen dan ook mee naar de winkel om hun baasje te ondersteunen wanneer die boodschappen doet. Zo helpt Yason zijn baasje Chris onder andere door producten onderaan uit het schap te halen. “Ook bij de zelfscan is Yason een grote hulp”, vertelt Chris. “Hij geeft de producten uit het mandje aan, zodat ik die kan scannen.”
Als winkeluitbater mag je gerust zijn: erkende assistentiehonden voldoen aan strenge voorwaarden. Sandra: “Ook op het vlak van hygiëne hoef je je geen zorgen te maken, want de honden zijn correct gevaccineerd en weten dat ze niet zomaar een lekker worstje uit de koeltoog mogen nemen (lacht).”
Sandra Demeester, HachikoVoortdurend moeten uitleggen waarom je ondersteuning nodig hebt, is bijzonder confronterend.
Hoewel erkende assistentiehonden recht hebben op toegang, wordt dat in de praktijk vaak geweigerd. “Voortdurend moeten uitleggen waarom je ondersteuning nodig hebt, kan heel confronterend zijn. Elk voorval van weigering wordt dan ook aan UNIA gemeld”, vertelt Sandra.
Al is de verwarring natuurlijk begrijpelijk: van buitenaf kan je niet altijd zien dat een klant een zorgnood heeft. “Daarom dragen officiële assistentiehonden buitenshuis een jasje van hun erkende school. Ook als ze nog in opleiding zijn. Op celma.be – de website van de Cel Machtiging Assistentiehondenscholen – vind je een overzicht van alle gemachtigde scholen in Vlaanderen."
"De legitimiteit van de hond kan ook aangetoond worden via een identiteitspasje met daarop onder andere het chipnummer. Aan de hand van dat nummer kan je de erkenning opzoeken in het register op celma.be. En dan is er nog de CELMA-penning als visueel herkenningspunt. Die wordt jaarlijks vernieuwd en moet het gastgezin of baasje aan de halsband van de hond bevestigen of zelf op zak dragen.”
Naast weigeringen botsen baasjes regelmatig op een ander probleem: klanten en medewerkers vragen vaak of ze de assistentiehond mogen aaien. “Maar die is dan volop aan het werk en wordt dus beter niet gestoord”, vertelt Sandra. “Daarom gebruiken de meeste baasjes twee namen: één om over de hond te praten, één om commando’s te geven”, legt Chris uit. “Aan nieuwsgierige kinderen in de supermarkt zeg ik altijd dat mijn hond Bobbie heet. Zo raakt Yason niet in de war.”
Stéphanie Standaert, Proxy Delhaize LembekeDe meeste misverstanden komen voort uit onwetendheid. Daarom willen we ook onze medewerkers sensibiliseren.
In de Proxy Delhaize in Lembeke zijn assistentiehonden alvast méér dan welkom. “Sinds kort maken we dat ook expliciet duidelijk via een sticker op ons raam”, vertelt zaakvoerster Stéphanie Standaert. Zo’n raamsticker kan je verkrijgen via BADF.be (Belgian Assistance Dog Federation) en erkende scholen. Een klein symbool dat een wereld van verschil maakt. “Onbewust valt mijn oog daar altijd op”, bevestigt Chris. “Als ik zo’n sticker zie, weet ik: hier gaan Yason en ik geen rare blikken krijgen (lacht). En dan ben ik sneller geneigd om binnen te gaan.”
“Mensen zijn niet van kwade wil, maar er heerst nog te veel onwetendheid”, aldus Stéphanie. “We vinden het daarom heel belangrijk om ook onze medewerkers op de hoogte te brengen van de wetgeving. Door assistentiehonden te verwelkomen, maak je van je winkel een inclusieve plek. Een plek waar iederéén graag z’n boodschappen doet. Met of zonder zorgnood.”
Wil je na het lezen van dit artikel graag een ‘Assistentiehonden welkom’-sticker ophangen in jouw winkel?
Je kan de stickers eenvoudig bestellen door het gewenste aantal en het leveringsadres door te geven via info@badf.be of info@hachiko.org.
Alvast bedankt om samen met ons jouw winkel nog wat toegankelijker te maken!
Vraag hier je stickers op
