Verdienmodel Nederlandse supermarkten onder druk

De zogenoemde ebitda van zelfstandige supermarkten steeg met een magere 1 procent naar €12.122 per week, zo blijkt uit de jaarlijkse Benchmark van financieel adviseur Marshoek, die vandaag is verschenen. Die groei is ook vooral te danken aan de categorie winkels met een weekomzet van meer dan €300.000, die de operationele winst met 4 procent zagen stijgen naar €20.885. Netto hielden de supermarkten uit de hoogste omzetcategorie hier €14.931 van over, wat neerkomt op 3,6 procent van de omzet.

De verschillen tussen de individuele ondernemingen zijn wel groot. De slechtst presterende supermarkten halen 0,8% en de best presterende 3,6% nettomarge. De gemiddelde loonkost in de sector stijgt gemiddeld van 7,9 procent van de omzet naar 8,4 procent.

Personeelskost blijft een belangrijk aandachtpunt, zegt Marshoek. In Nederland werd recent beslist om het minimumjeugdloon op te trekken. “Maar het blijft wel belangrijk om niet alleen te kijken naar kosten, maar juist ook naar de opbrengstenkant van hr-beleid en de waarde van goede medewerkers”, aldus het adviesbureau. 

‘De onderlinge verschillen zijn wel groot. Het verdienmodel van supermarkten staat nog altijd onder druk', zeggen Joeri van Rens, Richard Kievit en Leroy de Groot van Marshoek tegen Distrifood in een toelichting. De onderlinge verschillen zijn onder meer zichtbaar bij de ontwikkeling van het nettoresultaat.

Bij de laagste omzetcategorie daalde dat met 12,1 procent naar gemiddeld nog slechts €377 euro per week. Bij de omzetgroep supermarkten tussen de €100.000 en €300.000 daalde de nettowinst van €5.210 in 2023 naar €5.012 per week afgelopen jaar.

Afgezet tegen de consumentenomzet houdt de gemiddelde supermarkt van een zelfstandige ondernemer onder de streep 3,1 procent over, tegen 2,9 procent in 2023. Ook hier zijn de verschillen tussen de verschillende omzetcategorieën groot. De kleinste categorie houdt nog maar 0,8 procent over, tegen 0,9 procent in 2023. Voor de middencategorie is dit 2,4 procent en bij de grootste groep 3,6 procent. Die laatste groep houdt daarmee ook relatief iets meer over dan een jaar eerder.

De experts van Marshoek: ‘Die konden makkelijker in de kosten snijden na de tabaksban door bijvoorbeeld de servicebalie te schrappen. Bij de kleinere winkels was tabaksverkoop meestal iets dat medewerkers erbij deden, dus die kun je niet zomaar schrappen. Bovendien kan een hoger percentage door de gedaalde omzet betekenen dat er toch minder winst in euro’s wordt geboekt'

Die ontwikkeling is ook terug te zien in het loonkostenpercentage. Dat stijgt gemiddeld van 7,9 procent van de omzet naar 8,4 procent. Bij alle drie de omzetcategorieën ging een groter deel van de omzet naar personeelskosten. Bij de groep kleinste supermarkten bedroeg de toename zelfs 14,4 procent. Het loonkostenpercentage bij deze groep is inmiddels opgelopen naar 9,6 procent. Bij de grootste omzetcategorie is dat 8,3 procent, een toename van 5,5 procent.

‘Loonkosten blijven een belangrijk aandachtspunt’, vindt Marshoek. ‘Zeker gezien de aangekondigde verhoging van het minimumjeugdloon. Het blijft wel belangrijk om niet alleen te kijken naar kosten, maar juist ook naar de opbrengstenkant van hr-beleid en de waarde van goede medewerkers.’

Marshoek kijkt in de Benchmark ook alvast naar de eerste maanden van het huidige jaar. De omzet van de gemiddelde zelfstandige supermarkt nam in het eerste kwartaal van 2025 met 2,5 procent toe ten opzichte van dezelfde periode in 2024. ‘Dat kan grotendeels worden verklaard door prijsstijgingen.’ Onder invloed van de tabaksban, door de meeste zelfstandige ondernemers halverwege vorig jaar doorgevoerd toen de wet het verplichtte, staan de klantenaantallen nog altijd fors in het rood.

Bron: Distrifood