Na Colruyt vragen nu ook Lidl en Aldi harmonisering van paritaire comités

Terwijl steeds meer concurrenten zoals Delhaize hun supermarkten op zondag openen, is dat voor Lidl niet mogelijk omdat het niet rendabel zou zijn. ‘We moeten het personeel zondag een premie van 200 procent betalen’, zegt Frederickx. ‘Er is sprake van oneerlijke concurrentie.’

Ketens als Carrefour, Albert Heijn en Delhaize moeten het personeel op zondag maar enkele tientallen procenten extra betalen. Hun winkels worden uitgebaat door zelfstandigen, die lagere lonen mogen hanteren. ‘Wij willen ook op zondag kunnen openen, als het economisch haalbaar is en de klanten erom vragen’, zegt Frederickx.

Ook op weekdagen liggen de lonen in de zelfstandige winkels lager. Duurder avondwerk begint er pas om 19 uur en niet om 18 uur. Het is er ook makkelijker om studenten en flexwerkers in te zetten. Eerder klaagde Colruyt de verschillen al aan, net als Carrefour. Dat moet in zijn grote hypermarkten de hoogste lonen van de sector betalen. Ook Aldi spreekt zich nu in dezelfde zin uit.

De klagende ketens willen een hervorming van de paritaire comités (pc’s), de overlegorganen waarin werkgevers en werknemers per sector afspraken maken over lonen en arbeidsvoorwaarden. Twee jaar lang was de hoop dat de ketens en de vakbonden zelf een akkoord over een hervorming zouden bereiken, maar door tegengestelde belangen zijn de gesprekken voor onbepaalde duur opgeschort. Delhaize verloor zo’n half miljard euro aan de verzelfstandiging van zijn winkels, maar wint nu klanten door zijn zondagsopeningen en heeft er dus geen belang bij zijn concurrenten een hervorming cadeau te doen.

De klagende ketens richten zich nu tot de politiek. ‘In het regeerakkoord staat dat de paritaire comités vereenvoudigd moeten worden. Ik ben ervan overtuigd dat die stappen worden gezet’, zegt Frederickx. Politiek lijkt er beweging in de zaak te komen. Vandaag krijgt minister van Werk David Clarinval (MR) er in de Kamer drie parlementaire vragen over. Hij rekent volgens onze informatie alsnog op een voorstel van de sector. Daarnaast werkt ook de Nationale Arbeidsraad, met daarin de vakbonden en de werkgevers, sinds kort aan een voorstel.

In hetzelfde artikel in De Tijd geeft Lidl toe dat ze voorlopig geen schade lijdt en haar marktaandeel blijft groeien. Volgens Lidl lijdt de keten al jaren verlies in België. Vorig boekjaar moest het Duitse moederbedrijf volgens de krant 50 miljoen euro toesteken in Lidl België.

‘Onze omzet is de voorbije jaren gestegen en moet nog verder toenemen’, zegt CEO Frederickx. ‘Wij zijn een bedrijf dat investeert in groei. Die realiseren we. Wij weten dat de financiële resultaten zullen volgen. Dankzij groei kunnen we profiteren van schaalvoordelen.’

De omzet ligt ruim de helft hoger dan tien jaar geleden. Het marktaandeel groeide tussen 2017 en vandaag volgens het bureau YouGov van 7,3 naar 9,2 procent. Om verder te groeien wil Lidl nog eens 80 winkels openen. ‘Dat willen we doen tegen 2038’, zegt Frederickx.

Luc Ardies van Buurtsuper.be wijst op de tanende marges bij de zelfstandige supermarkten. De helft van de zelfstandige supermarkten werkt met te krappe financiële buffers: de liquiditeit blijft moeilijk en de helft van de zelfstandige supermarkten heeft minder dan 29% eigen vermogen en blijft dus financieel kwetsbaar. Nagenoeg 1 op de 5 winkels maakt nu al verlies. Aangezien de personeelskost voor de helft van de sector meer dan 62% van de brutomarge bedraagt, maakt dit de rendabiliteit zeer gevoelig voor loonkoststijgingen: een stijging van 30% in loonkost (wat de impact zou zijn bij een eventuele ‘harmonisering’ van de paritaire comités) zou de helft van de zelfstandige supermarkten verlieslatend maken.

Luc Ardies vraagt zich openlijk af wat precies de bedoeling is van de Duitse discountketen: “Hoopt Lidl dat met de ‘harmonisering’ de vakbonden plots tot inkeer zullen komen en de vraag tot meer flexibiliteit – vanwege Lidl en de andere discounts – nu wél gaan inwilligen? Of is de beweegreden van de discounts Aldi, Lidl en Colruyt om de zelfstandige supermarkten op die manier in de vernieling te rijden, zodat ze zelf meer winkels kunnen inplanten en een groter marktaandeel kunnen realiseren?”