Loonoverleg tussen vakbonden en werkgevers mislukt

In de Groep van Tien zijn vakbonden en werkgevers er gisteren niet in geslaagd om een akkoord te vinden over de mate waarin de lonen in ons land dit en volgend jaar sneller dan de inflatie kunnen stijgen. De bal komt zo in het kamp van de regering. Die zal bijna zeker vaststellen dat er geen ruimte is voor opslag boven op de automatische indexering.

De voorlopig laatste keer dat de bonden en de werkgevers tot een akkoord kwamen, was voor de jaren 2017 en 2018. Daarna lukte het nooit meer en legde de regering de norm op. De voorbije jaren liet ze daarbij wel twee keer toe dat winstgevende bedrijven een premie aan hun werknemers gaven.

Dat de loononderhandelingen in België in een strak keurslijf zitten, komt door de mix van de sociale bescherming en de onzekerheid van een kleine open economie. Vakbonden willen geen afstand doen van de automatische indexering, die de lonen gelijke tred laat houden met de inflatie. De werkgevers vragen dan weer een strikte interpretatie van de wet op de concurrentiekracht van 1996, die bepaalt dat de loonkosten in ons land niet sneller mogen stijgen dan in Nederland, Duitsland en Frankrijk. Als de Belgische loonkosten te snel stijgen, moet daarom gewacht worden tot de buitenlandse loonkosten weer op ons niveau komen.

Op dat punt zitten we vandaag: de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven, die de wet van 1996 uitvoert, becijferde dat de ruimte voor opslag boven op de inflatie dit en volgend jaar nul is. De vakbonden probeerden net als de vorige jaren echter een premie bij winstgevende bedrijven in de wacht te slepen. Ook pleitten ze voor hogere maaltijdcheques. In het regeerakkoord werd bepaald dat het bedrag van die cheques - en dus ook het fiscale voordeel - kan worden opgetrokken van 8 naar 12 euro. Maar de werkgevers stipten aan dat zoiets de te fel gestegen loonkosten recurrent verhoogt.

De federale minister van Werk, David Clarinval (MR), zal nu de knoop moeten doorhakken. Maar terwijl zijn voorganger Pierre-Yves Dermagne (PS) de vakbonden tegemoetkwam met de mogelijkheid tot een premie, lijkt Clarinval niet geneigd dat te doen. In een eerder - wettelijk verplicht - verzoeningsvoorstel kaatste hij de bal gewoon terug. De vakbonden reageren teleurgesteld.