Het einde van management zoals we het nu kennen

21/03/2025 2 min.

Is het een diepgewortelde rebelse koppigheid of gewoon een andere kijk op datgene wat afgelopen week werd gepubliceerd over de food retail? Luc Ardies kruipt in zijn pen om iets wat hem opvalt – in goede of slechte zin – te delen. Een nieuwe dwarse column over een marktstrategie waarvan de houdbaarheidsdatum is aan het verstrijken.

In onze supermarktsector bekampen verschillende actoren elkaar met dezelfde recepten: een stijgend aantal goedkopere huismerken, stuntpromoties om consumenten te lokken, het boycotten van leveranciers als ze niet ingaan op prijsverlagingen en groeien door concurrentie op te slokken of het risico afwentelen door eigen winkels te verzelfstandigen.

Het laatste feit in deze inspiratieloze concurrentiestrijd is (de slag om) de zondagsopening. Dus gewoon weer meer van hetzelfde.

Iedereen ziet zijn groei stagneren en winst krimpen. Broodmagere winstmarges leiden tot personeelssaneringen en chronische arbeidsconflicten. Vraag is of de ons bekende marktspelers op deze manier kunnen overleven. De houdbaarheidsdatum van deze marktstrategie is aan het verstrijken. Het traditionele businessmodel dat maximaal is gericht op efficiëntie, is niet meer effectief.

Ons Europees supermarktmodel is niet langer duurzaam. De combinatie van de schaalgrootte van grotere ketens en de lokale verankering van zelfstandige uitbaters kan een mooi antwoord bieden.

Luc Ardies

De Amerikaan Gary Hamel is één van de invloedrijkste denkers in de zakenwereld. Hij bracht, samen met Bill Breen, al in 2007 een boek uit met de titel ‘Het einde van management zoals wij het kennen'.

De auteurs verwijzen in hun boek naar Whole Foods Market dat in de VS succesvol koos voor een radicaal andere strategie. Hun waarde- en servicegedreven cultuur draait om duurzaamheid, vertrouwen, transparantie, autonomie en gemeenschapszin.

Zo geeft Whole Foods Market veel autonomie aan individuele winkels en teams om beslissingen te nemen die het beste passen bij hun specifieke lokale markt. Die decentralisatie zorgt voor een hoge mate van betrokkenheid en motivatie. Ook na de overname door Amazon in 2017 heeft het bedrijf een goed evenwicht kunnen behouden tussen commerciële doelstellingen op korte termijn en duurzaamheid op lange termijn.

Ons Europees supermarktmodel is niet langer duurzaam. Franse, Duitse, Nederlandse en zelfs (de enige overgebleven) Belgische marktspelers richten zich enkel op kostenoptimalisatie. Dit geeft niet alleen aanleiding tot een verschraald marktaanbod, het is niet langer ‘future proof’ ten aanzien van niet-Europese retail reuzen. De vraag is trouwens niet of, maar wanneer die zullen doorbreken op onze markt.

De combinatie van de schaalgrootte van grotere ketens en de lokale verankering van zelfstandige uitbaters zou een mooi antwoord bieden. Maar dan moet men, zoals Whole Foods Market in de VS het voordeed, het commercieel beleid durven decentraliseren.

Dat is dan mischien wel ‘het einde van management zoals wij het kennen' maar ook het begin van een strategie die toekomstzeker is.