Werkgelegenheid daalt, arbeidskrapte zal aanhouden

Er wordt nog altijd gevochten om talent, maar er is wel iets veranderd. De cijfers van de Nationale Bank, die De Tijd heeft geanalyseerd, zijn duidelijk: 2024 dreigt een economisch rampjaar te worden. Voor het eerst sinds 2020 is het totale aantal banen gekrompen. Vooral de industrie doet het slecht. In het tweede kwartaal telde de Nationale Bank 3.500 banen minder dan in de eerste drie maanden.

Tussen januari en eind september kondigden 68 bedrijven collectief ontslag aan, goed voor een verlies van 8.578 jobs. Busbouwer Van Hool is een van de bekendste voorbeelden. Ook in de bouw en de horeca daalde het aantal banen. En dan zijn er nog de faillissementen in de retail zoals Esprit, Bristol en Game Mania waardoor het banenverlies door faillissementen op het hoogste peil staat sinds tien jaar. Alles samen sneuvelden al ruim 26.800 banen, bijna een kwart meer dan het gemiddelde voor de periode 2014-2023.

Professor arbeidseconomie Stijn Baert (Universiteit Gent): "Vorig jaar is de werkgelegenheid bij de overheid en in de dienstensector nog voldoende toegenomen, waardoor de economie gegroeid is. Intussen kunnen die twee sectoren de krimpende industrie niet meer compenseren. Er komen dit jaar maand na maand minder nieuwe jobs bij volgens de VDAB, terwijl er aan de andere kant meer vernietigd worden door faillissementen. Netto krijg je dan een krimp in de werkgelegenheid."

"Toch zijn er nog altijd veel vacatures. En dat heeft twee oorzaken. Je hebt een aantal sectoren die nog altijd groeien, zoals de zorgeconomie en de digitale economie. Daarnaast zitten we midden in de vergrijzing. Voor elke 100 werknemers die met pensioen gaan, komen er momenteel maar 82 van de schoolbanken om die 100 plaatsen in te nemen. Er is dus een fundamentele vervangingsvraag: er gaan meer mensen met pensioen dan dat er in de plaats komen."

Dat is een reden om ons niet zoveel zorgen te maken over mensen die werk zoeken. De VDAB blijft ook nog steeds voldoende vacatures aanbieden. Maar voor die banen zijn er door de krimpende economie en het verlies aan werkgelegenheid dan wel meer kandidaten, en dat heeft gevolgen.

"Een aantal groepen heeft nu wat minder kans om een baan te vinden. Ik denk dan aan mensen met een migratie-achtergrond. We weten dat als er veel krapte op de arbeidsmarkt is, er ook weinig discriminatie is. Dan komen zij ook wel aan hun trekken, omdat er weinig alternatieven zijn. Dat verandert als de krapte minder groot wordt."

"Hetzelfde geldt voor jongeren", zegt professor Baert. "Jongeren zijn zeer conjunctuurgevoelig. Gaat het economisch goed, dan worden zij heel makkelijk opgenomen in de arbeidsmarkt. Gaat het wat minder, dan speelt hun gebrek aan ervaring hen parten.

"Er wordt nog altijd gevochten om talent, maar de onderhandelingsmacht van de werknemer is net iets minder groot om bijvoorbeeld telewerk of andere extra's te vragen. Die macht verschuift toch wat meer naar de werkgever. Voor de werkzoekenden groeien de bomen waarschijnlijk iets minder tot in de hemel."

Bron: Het Laatste Nieuws