Retailers willen meer producten aankopen waar ze het goedkoopst zijn

In 2019 gaf de Europese Commissie AB InBev een boete van 200 miljoen euro, omdat de brouwer supermarkten en andere verdelers verhinderd had om Jupiler tegen een lagere prijs aan te bieden in België. Het gaat eigenlijk om een oud twistpunt tussen multinationale retailers en even grote fabrikanten. Retailers verwijten fabrikanten dat ze verschillende prijzen hanteren in de verschillende Europese lidstaten.

Zo kocht Albert Heijn voor zijn Belgische winkels Jupiler aan in zijn thuisland Nederland, omdat daar bij onze noorderburen de laagste prijs ligt. In België kan de brouwer een hogere prijs vragen, want met een marktaandeel van liefst 40 procent is Jupiler hier veruit de populairste pils. AB InBev deed er echter alles aan om de Nederlanders te verplichten Jupiler voor hun Belgische winkels (duurder) aan te kopen in ons land.

De Europese Commissie, die waakt over de vrije mededinging, beboette AB InBev voor deze praktijk, net zoals ze de Amerikaanse Milka- en Côte d’Or-maker Mondelez een boete van 337,5 miljoen euro oplegde wegens gelijkaardige praktijken. Naar Ferrero, de fabrikant van onder meer Nutella, loopt een onderzoek naar gelijkaardige wanpraktijken.

Vooral dranken, koeken, snoepgoed, cosmetica en huishoudproducten hebben met zogenoemde 'territoriale leveringsbeperkingen' (TLB’s) te maken, blijkt uit een onderzoek van de Commissie uit 2020. Die studie wijst ook uit dat de helft van de supermarkten in twaalf onderzochte lidstaten goedkopere producten van bekende consumentenmerken probeerde aan te kopen in het buitenland, maar dat de producenten daar een stokje voor staken. België is volgens het onderzoek samen met Oostenrijk het meest getroffen land. 

'Supermarkten in kleinere landen met hoge prijzen zoeken vaker naar goedkopere producten in grotere en goedkopere buurlanden’, zo verklaart de Commissie het hoge aantal TLB’s in ons land. De supermarkten vinden de jongste jaren voor hun klachten over die TLB’s meer gehoor bij het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese regeringsleiders. Die zetten stappen om de praktijken aan banden te leggen. Dat komt onder meer door de verhardende geopolitiek, die ertoe leidt dat Europa zijn interne markt wil versterken door barrières weg te nemen.

Volgens Fevia, de federatie van de Belgische voedingsbedrijven, hebben fabrikanten in elke lidstaat echter te maken met andere kosten: verschillen op het vlak van wetgeving, belastingen, accijnzen en loon- en energiekosten. In Belgische frisdrankfabrieken liggen de lonen bijvoorbeeld veel hoger dan in Franse, dus is het duidelijk waarom frisdranken hier duurder zijn.

Ook Wouter Devroe, hoogleraar mededingingsrecht aan de KU Leuven, stelt dat niet alle TLB’s fout zijn. Al erkent Devroe dat bedrijven misbruik maken van de verschillen tussen landen. Volgens Devroe zouden de nationale regels beter Europees geharmoniseerd moeten worden om misbruik van economische afhankelijkheid tegen te gaan.

‘En de bestaande richtlijn over oneerlijke handelspraktijken, die nu alleen oneerlijk gedrag van bedrijven tegenover consumenten beteugelt, zou uitgebreid moeten worden naar gedrag tussen bedrijven onderling.’ Maar bovenal moeten de bestaande regels beter afgedwongen worden, vervolgt de hoogleraar. ‘De EU heeft boter op het hoofd, want de jongste jaren heeft ze te weinig aandacht gehad voor de verbetering van haar interne markt.’

Bron: De Tijd