Nederlandse supermarkten zien nog altijd € 7,5 miljard cash passeren

10 jaar geleden verliep in Nederland nog zo’n 60 procent van alle kassatransacties met contant geld. In 2020 bereikte dat een dieptepunt, toen er vrees was dat je van contant betalen covid kon krijgen. In april 2020 verliep nog maar 13 procent van de transacties met cash. Inmiddels gaat het weer om zo’n 20 procent van de transacties en 15 procent van de omzet. Dat zal niet meer gaan stijgen, maar is ook al drie jaar zo’n beetje stabiel.’

Brink's rekent erop dat het aantal contante betalingen in Nederland weliswaar niet meer gaat stijgen, maar helemaal verdwijnen gaat het ook niet. Het is niet voor niets dat supermarkten experimenten met pin-only vrijwel zonder uitzondering terugdraaien. ‘Als je naar de jongste cijfers van De Nederlandsche Bank kijkt, dan zijn er in Nederland nog 2,7 miljoen cash-afhankelijke mensen, naast consumenten die om diverse redenen nog contant te betalen', aldus de onderzoekers. 

Nederland loopt wereldwijd in de kopgroep van landen als het gaat om digitalisering van betalingsverkeer. Nederland is ook een van de weinige landen waar digitaal betalen minder kosten oplevert dan contant. Dat zorgt voor uitdagingen om de afhandeling en beschikbaarheid van contant geld efficiënt en goed te regelen. Daarom spelen nieuwe technologieën een belangrijke rol.

Bij cash ligt nu nog 70 procent van de kosten in de winkel, vooral door de uren die nodig zijn voor de afwikkeling. Daarmee is ook de rol van Brinks veranderd: van waardetransporteur naar aanbieder van slimme betaaloplossingen.

Binnen supermarktketens is er steeds meer aandacht voor de rol van technologie in betalingsverkeer. Het aanhoudende personeelstekort speelt daarbij een rol, maar ook zaken als veiligheid, het voorkomen van vals geld en interne fraude of simpelweg meer tijd kunnen vrijmaken voor klanten. 

Verschillende supermarkten maken andere keuzes. 'Er zijn nog supermarkten die alles zelf doen, zelfs het geld naar de bank brengen. Bij andere supermarkten komen we een keer per week of per twee weken langs om geld te halen en wisselgeld te brengen. Maar de formules zijn veelal veel verder, waarbij technologie en onze rol aan de voorkant van de winkel steeds groter wordt', aldus Brinks. 

'Bij AH, Jumbo en Plus, gaat de afhandeling van contant geld veelal al volledig automatisch. Daarbij kiezen formules ook weer hun eigen weg. Bij Plus doet de klant het volledig zelf, Jumbo kiest ervoor om kassamedewerkers het geld te laten afhandelen. Ook bij Dirk en Vomar zijn er gesloten geldsystemen. Het scheelt fouten en interne fraude, wat het terugverdienen van de investering makkelijker maakt.’ 

Zelfscankassa’s waar mensen met contant geld kunnen betalen: internationaal is dat fenomeen al veel langer zichtbaar, in Nederland rukken zelfscankassa’s waar klanten zelf met cash kunnen betalen nu ook op. ‘Eind volgend jaar is het aantal zelfscankassa’s waar klanten met cash kunnen betalen verdubbeld tot boven de 1000.'

'Dat begon in het staartje van corona, toen personeel steeds moeilijker te vinden was en kassa’s bemannen steeds lastiger. Het stimuleren van het gebruik van het zelfscanplein is daarvoor een oplossing.

In supermarkten die zo’n zelfscankassa plaatsen zie je het percentage zelfscan eigenlijk direct groeien. Dat supermarkten het vullen en legen volledig uitbesteden aan een partij als Brink's is wel nieuw. Daar is Nederland heel ver mee. De Belgische supermarktketen Delhaize heeft al veel langer zelfscankassa's met contant geld, maar daar leegt en vult het personeel nog zelf.

Brinks ziet de rol van supermarkten in het betaalbaar en bereikbaar houden van contant geld de komende jaren alleen maar groeien. Het aantal in winkels dat niet alleen betalingen kan verwerken en wisselgeld kan geven, maar ook op die manier extra geld terug kan geven gaat groeien.

De terugkeer van het in Nederland bekende 'bijpinnen' dus. Daar lopen nu tests mee. Voordeel is dat je geld dat toch al in de winkel aanwezig is kan worden uitgereikt. De combinatie van kassa, gelduitgifte en zelfscankassa met cash is er een die in Nederland volgens Brink's de komende jaren alleen maar gaat groeien.  

Steeds meer supermarkten hebben het afhandelen van contant geld volledig uitbesteed. Vanaf het moment dat het geld in de kassakluis zit, is het niet meer van de supermarkt, maar van de afhandelaar. ‘Het staat dan direct op de rekening van de supermarkt. Dat kost weliswaar rente, maar het zorgt ervoor dat wij kunnen langskomen op het moment dat ons uitkomt. Daardoor kunnen we routes zo efficiënt mogelijk inrichten, wat weer bijdraagt aan het betaalbaar houden van de afhandeling van contant geld.'

'Want wij werken niet alleen voor supermarkten, maar ook voor andere retailers en doen bijvoorbeeld geldautomaten van Geldmaat. Dan kun je niet overal vlak voor opening of na sluiting langskomen. Iedere auto van ons op de weg kost geld, dus dan moet de je inzet optimaliseren.’ 

Supermarkten behoren tot de partijen die enkele jaren geleden een convenant tekenden waar onder meer ook De Nederlandsche Bank bij betrokken was en waar ook Brink's partij was. In dit convenant 'Contant geld' zijn afspraken gemaakt om de uitgifte en acceptatie van contant geld te waarborgen.

Ook is daar afgesproken hoe de rol van Brink's als belangrijke speler in de afhandeling van contant geld is geregeld. Volgens Brinks is de overheid bezig een deel van dat convenant over te zetten in wetgeving. Vanuit Europa komen bovendien regels rond acceptatieplicht onze kant op.  In België zijn winkels al wettelijk verplicht om contant geld te accepteren. In Nederland zou dat niet zo’n probleem zijn voor supermarkten, vrijwel overal kunnen mensen contant betalen.

Bron: Distrifood