Nederlandse Spar worstelt met vinden ondernemers

Een woordvoerder van Spar noemt het 'uitdagend' om in deze tijd ondernemers te vinden. Volgens een Spar-ondernemer haken potentiële ondernemers vooral af vanwege de omvang van de winkel. 'Ze zitten niet te wachten op een kleine Spar. Nochtans is, na de investeringen die ik heb gedaan, hier nog steeds een goede boterham te verdienen.'

Maar de ondernemer staat zo’n 48 uur per week op de winkelvloer, en zijn vrouw werkt er meer dan 30 uur. ‘Het grote voordeel van Spar is volgens de zaakvoerder de ondernemersvrijheid. Je hebt veel minder richtlijnen dan bij andere formules’, zegt hij. Maar de concurrentie van andere supermarkten is groot en vrije tijd is schaars. 'We hebben maar 14 dagen vakantie per jaar. Je kunt niet zomaar even weg. Het ondernemerschap vraagt daardoor veel inzet om je te blijven onderscheiden.’

Een andere supermarktuitbater vult aan: ‘Minder uren werken betekent direct inleveren op de winstgevendheid. De concurrentiedruk is bovendien toegenomen sinds drie jaar geleden een Aldi zich vestigde. Twee supermarkten voor een gemeente van 3.600 inwoners is eigenlijk te veel. Daardoor stagneert mijn omzet en draait het vooral om kostenbeheersing.’

Het frustreert hem dat Spar er na twee jaar nog niet in is geslaagd een nieuwe ondernemer te vinden. 'Ze zullen er vast mee bezig zijn, maar waarom duurt het dan zo lang?'

Spar laat weten er alles aan te doen om het ondernemerschap onder de aandacht te brengen, onder meer via de website, sociale media en beurzen. Toch is het aantrekken van nieuwe ondernemers geen eenvoudige opgave, erkent de formule uit Waalwijk. Ondernemen vraagt in deze tijd lef, zegt woordvoerder Simone Vermeer. 'De dynamiek op de arbeidsmarkt en bredere maatschappelijke onzekerheden maken het vinden van nieuwe ondernemers uitdagend.'

Winkelsluitingen aan de onderkant van de markt en het verdwijnen van tabaksverkoop maken het ondernemerschap bij Spar minder aantrekkelijk, stelt een marktkenner tegenover Distrifood. 'Daardoor wordt het ook lastiger om nieuwe ondernemers te vinden, omdat de verdienmodellen onder druk staan.'

Het Vakcentrum (de Nederlandse tegenhanger van Buurtsuper.be) onderschrijft die analyse. Een moeizaam verdienmodel is volgens de brancheorganisatie één van de factoren die de zoektocht naar opvolgers bemoeilijkt – en dat geldt niet alleen voor Spar, maar voor veel formules. Ook toegang tot passende financiering en de onzekerheid die internationale conflicten met zich meebrengen, spelen mee. De impact daarvan op kosten en inkoopprijzen is vaak moeilijk te overzien, aldus de belangenbehartiger.

Voor bestaande franchisenemers is het regelen van financiering relatief eenvoudiger, signaleert het Vakcentrum. 'Zij kunnen een nieuwe locatie binnen hun bestaande organisatie integreren.' Het is dan ook niet verrassend dat het aantal multi-franchisenemers in de sector toeneemt, aldus de brancheorganisatie. Tegelijkertijd zijn er veel locaties waar het lastig is het hoofd boven water te houden, door een combinatie van financieringsproblemen, een kwetsbaar verdienmodel en een beperkt aanbod van nieuwe ondernemers.

Arbeidsmarktexpert Ruud van der Leij ziet dat met name Spar en Plus moeite hebben om nieuw ondernemersbloed aan te trekken. Zo lukt het Plus volgens hem nauwelijks om de klassen voor de verplichte aspirant-ondernemersopleiding te vullen, ondanks dat de formule de opleiding volledig vergoedt en deelnemers tegen volledig salaris stage kunnen lopen in een supermarkt.

Uit eigen onderzoek van Van der Leij blijkt dat veel jongeren niet zitten te wachten op werkweken van 40 uur of meer. Zij hechten aan flexibiliteit en schrikken terug voor ondernemersverantwoordelijkheid. 'Dat betekent ook dat ze er niet altijd staan wanneer dat nodig is,' zegt hij. 'Het vak heeft bovendien geen “sexy” imago, terwijl ze bij Plus en Spar relatief snel ondernemer kunnen worden.'

De belangstelling onder jongeren voor zelfstandig ondernemerschap in de detailhandel neemt over het algemeen af, signaleert het Vakcentrum. Factoren als de arbeidsvoorwaarden, het ondernemersrisico en de noodzaak om vrijwel continu beschikbaar te zijn, spelen daarbij een rol.

Tegelijkertijd leidt dat volgens het Vakcentrum tot een scherper selectieproces. 'In grotere mate dan voorheen wordt het kaf van het koren gescheiden', stelt de organisatie. 'Alleen wie echt gemotiveerd en geschikt is, zet door. Zogenoemde “gelukszoekers” haken af voordat ze de stap zetten.'

Bron: Distrifood.nl