Moet snoepfruit eruit?

De meeste plastics zijn niet afbreekbaar, ze verkruimelen tot steeds kleinere stukken en komen zo in de natuur en uiteindelijk ook in ons lichaam terecht. Zonder ingrepen zal de afvalberg in 2030 nog 19 % groter zijn dan nu.

Een nieuwe wettekst van het Europees Parlement moet ertoe leiden dat er in 2030 5 % minder plastic afval geproduceerd wordt in vergelijking met 2018; in 2040 moet dat cijfer op 15 % liggen. Als de lidstaten en het Europees Parlement het eens worden over een nieuw voorstel, kan dat weleens het einde betekenen voor de verkoop van 'snoepfruit'. Er zou dan vanaf 2030 een verbod komen op de verkoop van voorverpakte groenten en fruit die minder wegen dan anderhalve kilogram.

"In de laatste versie van de tekst staat wel dat er uitzonderingen zijn als het plastic er is door overwegingen rond voedselveiligheid, hygiëne of om verspilling tegen te gaan", zegt Thoden van Velzen. Toch waarschuwt Thoden van Velzen om bij de beslissing niet zomaar over één nacht ijs te gaan. Sommige consumenten zijn er totaal niet mee gediend wanneer anderen hun stukken fruit en groenten al aanraakten en kunnen de producten links laten liggen als ze niet meer verpakt worden.

Frankrijk, dat vorige zomer de vlucht vooruit nam en al een eigen verbod invoerde, kan daarover meepraten. Supermarkten geven daar aan dat klanten minder fruit en groenten kopen.

"Veel heeft te maken met consumentenvertrouwen", zegt Thoden van Velzen. "Mensen kunnen dan niet zien of er schimmels op de vruchten zitten en nemen ze niet meer mee. Dat leidt tot meer voedselverspilling en bovendien dreigt er zo gezondheidsschade te ontstaan."

In een ideaal scenario komt er een onschadelijk alternatief voor plastic verpakkingen, maar dat lijkt voorlopig onmogelijk. De Nederlandse expert pleit dan ook voor een pragmatische aanpak. Het is misschien absurd om een geschilde sinaasappel of een gesneden mango te verkopen, bij kleinere stukken fruit is dat begrijpelijker. In de strijd tegen obesitas is het aanbod van snoepfruit ook een belangrijk alternatief om onze jeugd ervan te weerhouden om vooral chips en koekjes te verorberen.

Milieuactivisten zien ook heil in een uitbreiding van het statiegeldsysteem waarbij ook plastieken voedselverpakkingen betrokken worden, al lijkt dat geen wonderoplossing te zijn. Het vraagt om extra investeringen in infrastructuur, wat niet altijd evident is. In Nederland, waar burgers statiegeld op blikjes en flessen betalen, is er een probleem met nieuwe vergunningen voor inzamelpunten. Daardoor moeten mensen vaak nu al lang aanschuiven als ze hun afval wegbrengen. Als er meer ingezameld moet worden, neemt de ernst van die issues alleen maar toe.

Volgens Thoden van Velzen draagt de consument zelf een belangrijke verantwoordelijkheid. Iedereen weet best dat een bakje met 'snoepfruit' vanuit ecologisch perspectief geen waanzinnig goede beslissing is en toch gaan ze nog vaak over de toonbank.

Bron: De Morgen