Lidl gaat open op zondag. Volgen andere discounters?

Lidl gooit een flinke steen in de kikkerpoel. Als eerste discounter overweegt de Duitse keten om de winkels ook op zondag te openen. Er is een onderhandelingskalender tot in juni vastgelegd tussen directie en vakbonden. De vakbond vraagt dat zondagswerk op vrijwillige basis zal gebeuren en dat er een correcte vergoeding tegenover staat. Zo is het nu afgesproken bij de eigen winkels van Carrefour en bij de Okay-winkels van de Colruyt Group die op zondag open zijn.

Lidl is in onze buurlanden Luxemburg, Frankrijk en Nederland al open op zondag. Aanvankelijk zag Lidl, dat zo’n 300 verkooppunten in België heeft, die zondagen niet zitten, omdat de discountketen in een paritair comité zit waar voor zondagswerk in principe een premie van 300 procent geldt. Maar omdat het marktaandeel van Lidl onder druk staat en de zondag meer en meer een volwaardig winkelmoment wordt, kan Lidl niet achterblijven, ondanks het feit dat het model van discountwinkels gebaseerd is op een lagere gemiddelde omzet per kassaticket.

Bij Carrefour sloten de vakbonden een akkoord waarbij een premie van 50 procent wordt toegekend, het zondagswerk vrijwillig gebeurt en er beperkingen worden afgesproken op het gebruik van flexi-jobs en jobstudenten. Een andere eis van de vakbonden was dat werknemers die nu slechts deeltijds werken, meer uren zouden kunnen krijgen, wat belangrijk is voor hun pensioenrechten.

Delhaize veroorzaakte ruim drie jaar geleden opschudding in de sector door zijn eigen winkels te verzelfstandigen en die zo over te hevelen naar een paritair comité met minder gunstige loonsvoorwaarden en meer flexibiliteit voor de werknemers. De meeste grote Delhaize-winkels zijn open op zondag en dat loopt goed. Er zijn steeds meer winkelweken waarin Delhaize en zusterketen Albert Heijn samen nipt groter zijn dan Colruyt, dat zijn positie als marktleider onder druk ziet komen.

Toch herhaalde Colruyt maandag dat het voor hen niet duurzaam is om de grote winkels van Colruyt Laagste Prijzen op zondagvoormiddag te openen. Colruyt heeft nog een grotere omzet per winkelticket nodig om op zondag rendabel te zijn dan Lidl of Aldi.
Bij Carrefour, dat nog maar sinds begin januari op zondagvoormiddag open is, wordt winkelen op zondag als een succes ervaren. “Er is een verschuiving van de omzet, maar ook een toename”, zegt Lindsey Verhaeghe.

De winkels zijn open van 8 uur tot 12 uur, maar Carrefour zou dat graag omzetten naar 9 uur tot 13 uur, weet Wellens van ACLVB. Hij vindt die vraag ook logisch. “Om 8 uur heb je weinig omhanden en om 12 uur moet je de klanten buiten duwen.” Verhaeghe zegt dat sommige winkels klanten binnenlaten tot 12 uur of zelfs iets later. “Dan is het al snel 13 uur voor je buiten bent.”

Supermarkten die werken met zelfstandige winkels en franchising zijn in de regel al vele jaren op zondag open. De grote verandering kwam toen Delhaize zijn supermarkten verzelfstandigde, maar het was Carrefour dat een middenweg vond: de eigen winkels op zondag een halve dag openhouden, als er een akkoord met de vakbonden is.

Lidl onderzoekt nu ook die piste. En het laat zich raden dat de directe concurrent, Aldi, dan ook niet heel lang zal kunnen achterblijven. Aldi zei al herhaaldelijk dat het geen voorstander is van zondagsopeningen, tenzij de keten daartoe gedwongen wordt. En dat is het punt waar Aldi, na de aankondiging van Lidl, nu een stuk dichter bij staat, ook al bevestigde woordvoerder Jason Sevestre dat er op korte termijn geen plannen zijn.

De vraag blijft dan of Colruyt, dat een akkoord afsloot met de vakbonden om zijn kleine tot middelgrote Okay-winkels een halve dag open te houden op zondag, het zich zal kunnen permitteren om als enige zijn grote supermarkten op zondag gesloten te houden.

Colruyt is tot nu toe de enige geïntegreerde keten die sociale rust, goede werkomstandigheden en rendabiliteit wist te combineren. Maar de agressieve prijsaanvallen van Albert Heijn en ook Delhaize zetten de groep steeds meer onder druk, waardoor de vrees bestaat dat vroeg of laat naar besparingen gezocht zal worden in de ondersteunende diensten.

De federale minister van Werk en Economie, David Clarinval (MR), heeft overleg in de sector opgestart waarbij zowel de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven als de overheidsdienst WASO betrokken is. Of het tot een harmonisering van de verschillende loonstelsels zal komen, is maar de vraag. Men verwacht wel dat het model van franchising, waarbij de risico’s bij de zelfstandige worden gelegd en die aan handen en voeten gebonden wordt, bijgestuurd zal worden richting een meer evenwichtig zakenmodel.

Bron: De Standaard