De beste elektronische betaalmogelijkheden

Mobiel betalen in de winkel is aan een ­opmars bezig, blijkt uit de jaarcijfers van ­Bancontact by Payconiq. In 2023 betaalden Belgen 41 miljoen keer met hun smartphone via ­Payconiq of Bancontact in de winkel. Dat is 133 % meer dan het jaar voordien. Naast Payconiq of Bancontact bestaan nog heel wat andere mogelijkheden om mobiele betalingen te ontvangen. Al die opties komen ook met andere tarieven. Voor handelaars is het niet altijd makkelijk een goed overzicht te krijgen.

‘Er gelden minstens 37 verschillende tarieven’, zegt Lieven Cloots, verantwoordelijke bij de Unizo Ondernemerslijn. ‘Soms worden abonnementskosten aangerekend, soms ­alleen kosten per betaling en soms ook onderhoudskosten. De prijs hangt ook sterk af van welke kaart de klant gebruikt: Bancontact, ­Visa, Mastercard, maaltijdcheques...’

Elk betaalsysteem rekent die kosten anders af, met een groot gebrek aan transparantie en vergelijkbaarheid tot gevolg.’ Unizo vindt de transactie- en verwerkingskosten voor de handelaar te hoog en wil dat ze naar beneden gaan. We zetten de opties op een rij.

De bekendste manier om geld te ontvangen is via kaartbetalingen. Dat gebeurt bijna uitsluitend via betaalterminals. Een handelaar heeft een betaalterminal, de klant steekt zijn kaart erin en betaalt door met een code te ­bevestigen. Dat kan ook contactloos door de kaart tegen de terminal te houden.

Een kaartbetaling kan ook via een wallet, waarbij de klant een van zijn betaalkaarten koppelt aan een digitale portemonnee en dan met zijn smartphone betaalt door die ­tegen de betaalterminal te houden. Een transactie via zo’n wallet is hetzelfde als een kaartbetaling. Er bestaan verschillende wallets, ­onder andere van Apple en Google, maar ook andere apps, zoals Bonsai, kunnen daarvoor dienen. Die werken volgens hetzelfde principe.

De kostprijs van een betaling via een betaalterminal hangt af van verschillende factoren. Enerzijds moet u een betaalterminal aankopen of huren, anderzijds betaalt u kosten per transactie en in sommige gevallen ook ­abonnementskosten of onderhoudskosten. Het is niet alleen de betaalterminal die ­bepaalt hoeveel u betaalt voor het innen van een betaling. Veel hangt ook af van welke kaart uw klant gebruikt om te betalen. U kunt zelf kiezen welke en hoeveel kaarten u aanvaardt, zoals Bancontact, kredietkaarten, maaltijd-, eco- of consumptiecheques. Elke kaart heeft andere transactiekosten.

Een andere methode om geld te ontvangen is Payconiq, een betaalsysteem waarbij de klant een QR-code scant en zo een betaling uitvoert. ‘Payconiq is het goedkoopste systeem, doordat er geen extra leveranciers aan te pas komen’, zegt Cloots. ‘Het is ook de enige ­methode met een vast tarief.’

‘Een handelaar kan een Payconiq-QR-code op verschillende manieren aanbieden in zijn zaak, bijvoorbeeld met een sticker of een ­betaalterminal’, zegt woordvoerster Catherine Dhooghe. Kiest u ervoor de QR-code aan te bieden met een sticker, dan hebt u geen betaalterminal of andere hardware nodig in uw zaak. De klant scant de QR-code met zijn Payconiq by Bancontact-app of met een bank­app die Payconiq heeft geïntegreerd, en vult het bedrag in of bevestigt het bedrag.'

'Om betalingen via Payconiq te kunnen aanbieden, betaalt u 6 cent per transactie in een fysieke winkel. De jaarlijkse vaste ­werkingskosten bedragen 18 euro per jaar. In die prijs zit ook de sticker inbegrepen. ‘Als de handelaar Payconiq-betalingen aanbiedt via een derde partij, waarbij de QR-code op een terminal verschijnt, dan is het die derde partij die de prijs bepaalt’, zegt Dhooghe.

Al sinds 1998 zijn handelaars verplicht cash geld te aanvaarden van consumenten. Die Europese verplichting werd onlangs bevestigd in de Belgische wetgeving. Ondernemers die onderling iets aan elkaar verkopen, zijn niet verplicht cash te aanvaarden. Een handelaar mag ook tijdelijk cash geld weigeren als dat nodig is voor de veiligheid, bijvoorbeeld als de jongste tijd veel inbraken plaatsvonden in de buurt. Dat mag alleen voor een korte tijd en het moet duidelijk worden gemaakt aan de ingang van de winkel en aan de kassa.

Er mag nooit meer dan 3.000 euro cash worden betaald. Handelaars mogen een be­taling in cash ook weigeren als de waarde van het biljet niet in verhouding staat tot wat de klant moet betalen, bijvoorbeeld wanneer een klant een aankoop van 4 euro wil betalen met een biljet van 200 euro. ‘Wie geen cash aanvaardt, kan na een klacht van een klant een waarschuwing krijgen van de federale overheidsdienst Economie’, zegt Cloots. ‘Een tweede waarschuwing gaat gepaard met een boete van minstens 208 euro.’

Sinds februari baat Nicolas Dardenne samen met zijn vennoten een Delhaize in Wezembeek-Oppem uit. ‘Omdat het een franchise is, moesten we de contracten voor betaalmethodes overnemen en hebben we in principe geen keuze in wat we aanbieden aan de klanten.’

Hoewel Dardenne de supermarkt nog maar enkele maanden uitbaat, merkt hij nu al dat betalingen ontvangen duur is. ‘De meeste kosten zijn transactiekosten. Je betaalt per transactie. Met de facturen die we tot nu toe ontvangen hebben, schatten we dat het ons over een heel jaar meer dan 70.000 euro zal kosten om betalingen van klanten te kunnen ontvangen. Dat is absurd veel.’

Aan elke kassa staat een ­betaalterminal, waar met de meeste kaarten betaald kan worden. ‘Bancontact is goed voor zo’n 70 % van alle betalingen. Daarna komt de kredietkaart, en maaltijdcheques zijn de derde populairste optie’, zegt Dardenne. ‘We bieden ook Payconiq aan. Dat is niet zo populair, al merken we wel een stijgende interesse’, zegt hij.

Ook cash wordt geaccepteerd. ‘Van de zeven kassa’s zijn er drie die cash kunnen ontvangen. Dat gebeurt met een speciale installatie, waardoor de betalingen met cash automatisch ­gebeuren en de kassamedewerker niet tussenkomt. Dat is nodig voor de veiligheid, maar het is een duur systeem.’

Bron: De Tijd