De buurtsupermarkt: uitstervend ras of antwoord op online winkelen?

Vlaanderen telt zo’n 1.200 buurtsupermarkten en 95 procent daarvan valt onder een franchiseformule, hoewel ze zelfstandig worden uitgebaat. De ‘echte’ buurtsupermarkt, onder eigen naam, lijkt met uitsterven bedreigd. Maar is dat ook een probleem? En hoe bokst de kleine, zelfstandige winkel op tegen de grote ketens? Dat was de vraag die WinWin, het consumentenprogramma van VRT op Radio 2 en VRT 1 zich deze week stelde. 

Slechts 5 procent van de buurtsupermarkten in Vlaanderen doet het nog écht alleen. Dat wil zeggen: ze varen niet onder de vlag van een grote keten. Dat blijkt uit cijfers van Buurtsuper.be, een tak van zelfstandigenorganisatie Unizo die zich focust op supermarkten.

Een kleine 1.200 buurtsupermarkten worden wel uitgebaat door een zelfstandige ondernemer, maar zijn eigenlijk onderdeel van een franchiseformule. Denk aan winkels zoals Spar, Carrefour Express of Louis Delhaize. Supermarktketen Delhaize besliste enkele jaren geleden om al haar winkels over te laten aan zelfstandige uitbaters.

In Merelbeke vind je één van de weinige voorbeelden van een buurtsupermarkt die geen onderdeel is van een keten: Maranni. Marie-Ange De Vriese en haar echtgenoot Philippe Verlinden baten de winkel al jaren uit. De ouders van De Vriese richtten de supermarkt ooit op. Ook haar zus staat mee in de winkel. “We zijn dus echt een familiebedrijf”, vertelt De Vriese in ‘WinWin’ op Radio 2. “Ik sta al zo’n 40 jaar in de winkel.”

Het woord ‘buurt’ in ‘buurtsupermarkt’ is volgens de uitbaters helemaal terecht. “Eigenlijk zouden we hier een hoekje moeten inrichten waar mensen koffie kunnen drinken, want hier komen buren elkaar tegen”, vertelt De Vriese. “Ook al wonen ze naast elkaar. Persoonlijk contact vind je hier nog.”

Als je alleen al in Merelbeke vijf minuten rondrijdt, kom je filialen van zowat alle grote ketens tegen. Die concurrentie voelen ze ook bij Maranni. “Met de prijzenoorlog doen wij niet mee. We kunnen mee met de prijzen van vandaag, maar goedkoper dan de ketens zijn wij absoluut niet. Dat geldt ook voor al die promoties waarmee franchises uitpakken. Dat doen wij hier niet. Het enige dat we kunnen doen, is blijven wie wij zijn en blijven inzetten op dat persoonlijke contact.”

Dat buurtsupermarkten die het helemaal alleen doen een uitstervend ras zijn, erkent ook Luc Ardies van Buurtsuper.be. “Ik vrees dat dat de toekomst niet meer is”, reageert hij. “Je hebt echt de schaalgrootte van een franchise nodig om competitief te blijven.”

Maar is dat per se een probleem? Volgens Unizo niet. “Die andere 95 procent buurtsupermarkten, die vandaag een Spar of Carrefour Express zijn, worden ook uitgebaat door zelfstandige ondernemers. Dat zijn eveneens familiebedrijven die al generaties lang bestaan”, vertelt Ardies. “Deze evolutie is bovendien al jaren bezig.”

“Daar zit volgens mij de sterkte: een combinatie van dat buurtgevoel en het echte persoonlijke contact van een buurtsupermarkt, samen met de schaalgrootte van een keten. De online markt evolueert heel snel, ook in de voedingsindustrie, en dit kan volgens mij het antwoord van retailers op e-commerce zijn”, besluit Ardies.

Bron: vrtnws