Colruyt worstelt met zondagsopeningen en concurrentie

De supermarktketen Colruyt kreeg gisteren klappen op de beurs na de publicatie van de matige halfjaarresultaten. Het aandeel ging bij de opening 7 procent achteruit, maar kon het verlies daarna wat inperken. Colruyt meldde dinsdagavond dat zijn omzet licht is gestegen, maar de winst fors daalde. De retailer wijt de zwakke cijfers aan de ‘zeer agressieve promoties van concurrenten’, de geplande afschaffing van de verplichte wekelijkse rustdag en het groeiend aantal supermarkten dat op zondag de deuren opent.

Vooral die zondagsopeningen zetten de hypercompetitieve Belgische supermarktsector al een tijd onder hoogspanning. Delhaize zette de trend met grootschalige zondagsopeningen om extra klanten te trekken. Eind juni sloot Colruyt een akkoord met de vakbonden om de 146 buurtsupermarkten van de keten Okay vanaf begin januari op zondagvoormiddag te openen. Het personeel krijgt daarvoor een premie van 50 procent. Carrefour sloot begin deze maand een gelijkaardige deal voor zijn 40 hypermarkten en 43 andere supermarkten.

Colruyt wil zijn grote winkels voorlopig niet openen op zondag. Ook de discounters Aldi en Lidl blokkeren dat plan. De drie ketens storen zich aan de wirwar van paritaire comités, waarin werkgevers en vakbonden per sector afspraken maken over lonen en arbeidsvoorwaarden. Belgische supermarkten vallen onder vier paritaire comités die telkens andere loonvoorwaarden hanteren. Ketens die hun winkels zelf uitbaten – zoals Colruyt, Aldi en Lidl – zitten in het paritair comité 202. Daardoor moeten ze hun personeel hogere lonen en premies uitbetalen dan supermarkten in handen van zelfstandigen, zoals bij Delhaize. Colruyt, Lidl en Aldi vinden die verschillende behandeling oneerlijk.

‘We moeten het personeel op zondag een premie van 200 procent betalen’, klaagde Marjolein Frederickx, de CEO van Lidl België, recent in De Tijd. ‘Er is oneerlijke concurrentie.’ Dat stelde ook Colruyt dinsdagavond. ‘De verschillen in loonstelsels, die oplopen tot 25 procent, leiden tot een uphill fight. Het is een ongelijk speelveld dat menselijk noch economisch te verantwoorden is.’

Colruyt eist een harmonisering van de loonstelsels in de paritaire comités. Volgens informatie van De Tijd ligt sinds enkele weken een concrete tekst op tafel om ook kleinere supermarkten in het paritair comité 202 onder te brengen. Maar Ahold Delhaize pleit voor het behoud van de bestaande paritaire comités. ‘Het heeft geen zin om een heel systeem in vraag te stellen om de concurrentie van kleine zelfstandigen met grote internationale retailspelers onmogelijk te maken’, zegt woordvoerder Roel Dekelver.

Ook Luc Ardies van Buurtsuper.be, de buurtwinkelwerking van de zelfstandigenorganisatie Unizo, is niet overtuigd. ‘Ik verdenk Colruyt, Aldi en Lidl ervan dat hun doel uiteindelijk is de loonvoorwaarden bij zelfstandige supermarkten zodanig op te trekken dat die onderuitgaan en dat zij een stuk van die markt kunnen overnemen.’

Aangezien de supermarkten al jaren vergeefs een akkoord zoeken, hopen de winkelketens dat de federale regering ingrijpt en de paritaire comités meer gelijktrekt. Minister van Economie David Clarinval (MR) heeft de Centrale Raad voor het Bedrijfsleven recent gevraagd een studie te maken over de problemen en mogelijke oplossingen. De resultaten moeten voor de zomer van 2026 worden voorgesteld op een rondetafelgesprek met de sociale partners, vernam De Tijd.

Zelfs als het speelveld gelijk is, is het nog geen zekerheid dat Colruyt op zoek gaat naar een ‘zondagsdeal’ met de vakbonden. Operationeel directeur Jo Willemyns wees er in september op dat de gemiddelde klant op zondag 27 euro besteedt in een Belgische supermarkt. ‘Met kassabonnen van 27 euro kan Colruyt zijn winkels niet rendabel openen op zondag.’

Colruyt-CEO Stefan Goethaert noemde het effect van de zondagsopeningen eerder overroepen. ‘Op veel plaatsen is geen bakker of slager meer en gaan mensen op zondag hun pistoletjes kopen in de supermarkt. Dan doen ze kleine inkopen en heus niet altijd de grote inkopen waarin Colruyt sterk staat.’ Volgens Wilson Wellens van de liberale vakbond ACLVB zou Colruyt beter focussen op zijn buurtwinkelketen Okay. ‘Die is wat duurder, biedt dus betere winstmarges en heeft minder personeel nodig. Voor een discountmodel heeft een zondagsopening weinig zin. De oplossing voor Colruyt is sneller meer Okays te openen. Dat is de echte concurrent voor de franchises van Delhaize.’

Volgens Ardies probeert Colruyt met de discussie over zondagsopeningen af te leiden van het ware probleem. ‘Andere jaren maakt Colruyt pakken winst. Nu het wat minder gaat, schreeuwt zo’n beursgenoteerd bedrijf moord en brand. De zondagsopeningen zijn niet zozeer het probleem van Colruyt. Het is meer de ratrace van stuntpromo’s van concurrenten die het moet volgen door zijn laagsteprijsgarantie.’

Bron: De Tijd