Aantal bankkantoren en bankautomaten gaat fel achteruit

“Het probleem ligt in het verdwijnen van fysieke dienstverlening”, zegt UNIZO-topman Danny Van Assche. “In 2000 waren er nog 12.751 kantoren, daar blijven er in 2023 slechts een dikke 3.000 van over. Het nauwe contact met de lokale bankdirecteur die de situatie van de ondernemer kende en daarop kon inspelen, is verruild voor een digitaal aanvraagproces waar het dossier bovenlokaal wordt beslist. Dit probleem geldt trouwens ook voor particulieren.” 

Door de aanhoudende kritiek op het tekort aan geldautomaten van onder andere UNIZO en Buurtsuper.be, engageerde de bankensector zich in maart vorig jaarom tegen eind 2025 voldoende bankautomaten beschikbaar te houden met een betere spreiding. In dat akkoord stond onder andere om per gemeente 1 bankautomaat te voorzien voor geldafname. Bovendien moet er in stedelijke gebieden binnen een straal van 2 kilometer een geldautomaat te vinden zijn. In landelijke gebieden in een straal van 5 kilometer. 

De vier grootbanken hebben in hiervoor ‘Batopin’ opgericht, waarmee ze geldautomaten gezamenlijk beheren. De kleinere banken doen hetzelfde via hun joint venture ‘Jofico’. Voor UNIZO en Buurtsuper.be blijft dit onvoldoende. In de dorpskernen zijn intussen de verschillende automaten op het dorpsplein of in de winkelstraat vervangen door één automaat. 

Aantal bankkantoren en bankautomaten gaat fel achteruit – UNIZO en BZB-Fedafin trekken aan alarmbel

De voorbije jaren zijn bankkantoren en bankautomaten met snelheid uit het straatbeeld verdwenen. UNIZO en BZB-Fedafin trekken aan de alarmbel.

“Hoewel we een duidelijke trend zien naar meer digitalisering, betekent dat niet dat de samenleving al volledig digitaal is. Daarom is het belangrijk een voldoende ruim aanbod te behouden van bankautomaten én bankkantoren”, luidt het bij de organisaties.

Zij roepen de grote koepels op om meer kwaliteitsvolle cashpunten te voorzien en concrete doelstellingen af te spreken zodat het aantal bankkantoren niet verder afneemt. 

Het aantal bankautomaten in ons land gaat al jaren in dalende lijn. In 2015 waren er nog 8.727, in 2021 nog slechts 5.407 (Febelfin). De recentste cijfers zijn niet veel rooskleuriger. In 2023 telde de Nationale Bank van België 5.199 bankautomaten verspreid over 3.224 locaties.

Ook het aantal kantoren gaat fel achteruit. Op 30 jaar tijd is het aantal bankkantoren met meer dan 80% gedaald.

Image
bron: Febelfin

Behoud de lokale kantoren! 

Door het stelselmatig professionaliseren en het zoeken naar efficiëntiewinsten, krijgen kleine lokale kantoren steeds minder vrijheid om hun aanbod uit te bouwen, ten koste van een meer gecentraliseerde aansturing. Het gevolg is een slechtere bereikbaarheid en een grotere persoonlijke afstand tussen klant en bank. Met ongewijzigd beleid dreigen we in 2024 op minder dan 3.000 kantoren te eindigen, dat is onder het Europees gemiddelde. 

“Het probleem ligt in het verdwijnen van fysieke dienstverlening”, zegt UNIZO-topman Danny Van Assche. “In 2000 waren er nog 12.751 kantoren, daar blijven er in 2023 slechts een dikke 3.000 van over. Het nauwe contact met de lokale bankdirecteur die de situatie van de ondernemer kende en daarop kon inspelen, is verruild voor een digitaal aanvraagproces waar het dossier bovenlokaal wordt beslist. Dit probleem geldt trouwens ook voor particulieren.” 

Albert Verlinden, voorzitter van BZB-Fedafin: “Zelfstandige kantoorhouders krijgen steeds meer voorwaarden opgelegd door de hoofdzetel of worden gedwongen om lokale kantoren te sluiten en te verhuizen naar een grotere locatie. Daarom moet er een protocol komen met een spreidingsplan en waarin een grotere beslissingsvrijheid voor de zelfstandige bankagent met betrekking tot de uitbouw van zijn kantoor wordt gewaarborgd.” 

Tekort aan geldautomaten 

Door de aanhoudende kritiek op het tekort aan geldautomaten van onder andere UNIZO, engageerde de bankensector zich in maart vorig jaar in akkoord met de federale regering om tegen eind 2025 voldoende bankautomaten beschikbaar te houden met een betere spreiding. In dat akkoord stond onder andere om per gemeente 1 bankautomaat te voorzien voor geldafname. Bovendien moet er in stedelijke gebieden binnen een straal van 2 kilometer een geldautomaat te vinden zijn. In landelijke gebieden in een straal van 5 kilometer. 

De vier grootbanken hebben in hiervoor ‘Batopin’ opgericht, waarmee ze geldautomaten gezamenlijk beheren. De kleinere banken doen hetzelfde via hun joint venture ‘Jofico’. Voor UNIZO blijft dit onvoldoende. In de dorpskernen zijn intussen de verschillende automaten op het dorpsplein of in de winkelstraat vervangen door één automaat. 

UNIZO wil van Batopin de garantie dat er meer automaten komen mét de mogelijkheid om ook kleinere coupures dan 20 of 50 euro af te halen, en de nodige infrastructuur zodat handelaars hun cash veilig kunnen storten.   

Tenslotte vraagt ook Buurtsuper.be opnieuw dat het terug mogelijk wordt voor winkeliers om een eigen geldautomaat in de winkel te plaatsen. De Belgische wetgeving laat dit niet toe. Waarom zouden retailers bijvoorbeeld in hun zaak geen eigen private bankautomaat mogen plaatsen?